szmaragdowa książeczka WODA DLA CIEBIE



szmaragdowa książeczka

Zbigniew Hałat
WODA DLA CIEBIE
NAKŁADEM MEDYCZNEGO CENTRUM KONSUMENTA
WARSZAWA 2000

S P I S   T R E Ś C I

WYBÓR WODY DLA DOMU
REWOLUCJA W POLSKIM PRAWIE
MIĘDZYNARODOWE TOWARZYSTWO IM. JOHNA SNOWA
DR JOHN SNOW
WYMIANA WODY W ORGANIZMIE
WYŚCIG CYWILIZACYJNY
RAK W  POLSCE
CO JEST PRZYCZYNĄ RAKA?
CO POLACY MYŚLĄ O ŚRODOWISKU
WODA ZDROWA I BEZPIECZNA
OGÓLNE BEZPIECZEŃSTWO PRODUKTÓW
ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA SZKODĘ WYRZĄDZONĄ PRZEZ PRODUKT NIEBEZPIECZNY
PRAWO STANÓW ZJEDNOCZONYCH
PRAWO UNII EUROPEJSKIEJ
PRAWO POLSKIEJ RZECZPOSPOLITEJ LUDOWEJ
PRAWO RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ
WODA W POJEMNIKU
ZALECENIA DIETETYCZNE
RAPORT  O KANCEROGENACH
KLAUZULA DELANEYA 
RYZYKO RAKA
AMERYKAŃSKA AGENCJA DS. REJESTRACJI SUBSTANCJI TOKSYCZNYCH I CHORÓB
AMERYKAŃSKA AGENCJA OCHRONY ŚRODOWISKA
MIĘDZYNARODOWA AGENCJA BADAŃ NAD RAKIEM
DOWODY NA RAKOTWÓRCZOŚĆ
KATEGORIE CZYNNIKÓW RAKOTWÓRCZYCH
BAZY DANYCH INFORMACJI CHEMICZNEJ
OCENA ORGANOLEPTYCZNA
ORIENTACYJNE WSKAŹNIKI ZANIECZYSZCZEŃ
JEDNOSTKI MIAR STĘŻENIA
JEDNOSTKI  PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO
NORMOWANE PARAMETRY WODY DO PICIA
ADYPINIAN DIOKTYLU
AGRESYWNOŚĆ
AKRYLOAMID
AKRYLONITRYL
ALACHLOR
ALDRYNA
AMONIAK
ANTYMON
ARSEN
ATRAZYNA
AZBEST
AZOTANY
AZOTYNY
BARWA
BENZEN
BENZO(b)FLUORANTEN
BENZO(k)FLUORANTEN
BENZO(a)PIREN
BENZO(ghi)PERYLEN
BERYL
BOR
BROMIANY
BROMODICHLOROMETAN (1,1)
BROMOFORM (TRIBROMOMETAN)
CHLOR WOLNY
CHLORAMINY
CHLORANY
CHLORDAN
CHLOREK SODU
CHLORKI
CHLOROBENZEN
CHLOROFENOLE (BEZ PENTACHLOROFENOLU)
CHLOROFORM (TRICHLOROMETAN)
CHLOROOCTOWY KWAS
CHLORYNY
CHROM
CHROM I ZWIĄZKI CHROMU
CHROM SZEŚCIOWARTOŚCIOWY (Cr+6)
CYJANKI
CYNK
CZTEROCHLOREK WĘGLA (TETRACHLOROMETAN)
2,4-D
DALAPON
DDT I JEGO METABOLITY
DETERGENTY ANIONOWE REAGUJĄCE Z BŁĘKITEM METYLENOWYM
DIBROMOCHLOROMETAN
DIBROMOCHLOROPROPAN
DICHLOROBENZEN
DICHLOROETAN
1-1-DICHLOROETYLEN
cis-1-2-DICHLOROETYLEN
trans-1-2-DICHLOROETYLEN
DICHLOROMETAN
1,2-DICHLOROPROPAN
DIELDRYNA
DIKWAT
DINOSEB
DIOKSYNA
DROBNOUSTROJE
DWUTLENEK WĘGLA NATURALNEGO POCHODZENIA
ENDOTAL
ENDRYNA
EPICHLOROHYDRYNA
ETYLENU DWUBROMEK
ETYLENU TLENEK
ETYLOBENZEN
FENOL
FLUORKI
FORMALDEHYD
FOSFOR JAKO P2O5
FTALAN DIBUTYLU
FTALAN DIOKTYLU
GLIFOSAT
GLIN
HEPTACHLOR I EPOKSYD HEPTACHLORU
HEXACHLOROBENZEN
HEKSACHLOROCYKLOPENTADIEN
INDENO(1,2,3-cd) PIREN
JODKI
KADM
KARBOFURAN
KSYLENY
LINDAN
MAGNEZ
MANGAN
METOKSYCHLOR
MĘTNOŚĆ
MIKROCYSTYNA
MIEDŹ
NIKIEL
ODCZYN (pH)
OKSAMYL
OŁÓW
ORGANIZMY WODNE
PENTACHLOROFENOL
PESTYCYDY
PESTYCYDY - SUMA
PIKLORAM
PLAMY OLEJOWE
POLICHLOROWANE BIFENYLE (PCB)
POTAS
40POTAS
PRZEWODNOŚĆ ELEKTROLITYCZNA
RADIOAKTYWNOŚĆ - RADIONUKLIDY
RADON I PRODUKTY ROZPADU
ROZPUSZCZONE SKŁADNIKI MINERALNE
RTĘĆ
SELEN
SIARCZANY
SIARCZKI
SMAK
SÓD
SREBRO
STYREN
SUBSTANCJE POWIERZCHNIOWO CZYNNE
SYMAZYNA
TAL
TETRACHLOROETAN
TETRACHLOROETEN
TOC
TOKSAFEN
TOLUEN
2,4,5-TP
TRICHLOROBENZEN
TRICHLOROETAN
TRICHLOROETEN
TRIHALOMETANY - SUMA
TRYT
TWARDOŚĆ JAKO CaCO3
UTLENIALNOŚĆ MET. z KMnO4
WAPŃ
WIELOPIERŚCIENIOWE WĘGLOWODORY AROMATYCZNE
WINYLU CHLOREK
WODOROWĘGLANY
ZAPACH
ZAWIESINA
ŻELAZO
WODA WODOCIĄGOWA KUPIONA U DOSTAWCY
WODA ZE STUDNI KOPANEJ
WODA ZE STUDNI WIERCONEJ
WODA PODZIEMNA Z NATURALNEGO WYPŁYWU
WODA FILTROWANA W DOMU
WODA W POJEMNIKU KUPIONA U DOSTAWCY DO DOMU
WODA W POJEMNIKU (BUTELKA, KARTON, WOREK) KUPIONA  W SKLEPIE
WODA W POJEMNIKU (BUTELKA, KANISTER) NAPEŁNIONYM PRZEZ KONSUMENTA
UJĘCIA WODY OLIGOCEŃSKIEJ W WARSZAWIE
KRAKOWSKIE ZDROJE WÓD PITNYCH
OCENA SANITARNA URZĄDZEŃ I WODY W 1999r.

 

ERRATA:

 
jest 
ma być
str. 7, przypis dolny
http://www.halat.com/zdrowie.html
http:/halat.pl/zdrowie.html
str. 12, wiersz 1 i 2 od końca
http://halat.com/instytut.html
http://halat.pl/instytut.html
str. 48, wiersz 2 od góry
mScm-1 (mS/cm, miliSiemens na cm)
µScm-1 (µS/cm, mikroSiemens na cm)
 str. 132, wiersz 8 od góry
 mScm-1
 µScm-1 
 str. 132, wiersz 11 od góry
 mScm-1
 µScm-1 
 str. 132, wiersz 12 od góry
 mScm-1
 Scm-1
 str. 133, wiersz 7 od góry
0,1 
 1,0
 strona bez numeru, 1 po spisie tresci
zmiany wynikające
z innej nazwy domeny
 http://halat.com/instytut.html
http://halat.com/zdrowie.html
http://halat.pl/instytut.html
http://halat.pl/zdrowie.html

 
   
 WYBÓR WODY DLA DOMU

Jedną z najważniejszych życiowych decyzji jest wybór strategii zaopatrzenia domu w wodę. 

Zależnie od poziomu wiedzy i dostępnych zasobów można:
- używać wody wodociągowej lub studziennej bez doczyszczania
- zainstalować filtr wodny
lub
na własną rękę,  bądź w ramach zamówionej usługi
- zaopatrywać się w wodę w pojemnikach 
  -- dużych, n.p. 19 litrowych, czyli pięciogalonowych
   lub 
  -- małych, jak np. butelki lub kanistry

W każdej sytuacji wybór musi być oparty o rozumne przesłanki, a więc dobrze uzasadniony i zgodny ze zdrowym rozsądkiem.

REWOLUCJA W POLSKIM PRAWIE

W roku 2000. weszły w życie  rewolucyjne regulacje prawne  o niezwykle istotnym znaczeniu dla ochrony interesów konsumenta, a zwłaszcza ochrony jego zdrowia i bezpieczeństwa: 
»OGÓLNE BEZPIECZEŃSTWO PRODUKTÓW i
»ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA SZKODĘ WYRZĄDZONĄ PRZEZ PRODUKT NIEBEZPIECZNY

Woda to produkt najbardziej masowy i najmniej bezpieczny.

 »odnośnik do odpowiedniego miejsca w szmaragdowej książeczce


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 3 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

   

MIĘDZYNARODOWE TOWARZYSTWO im. JOHNA SNOWA

The John Snow International Society - Międzynarodowe Towarzystwo im. Johna Snowa na rzecz zdrowego rozsądku w ochronie zdrowia publicznego z uwzględnieniem ochrony zdrowia konsumenta - uznaje jakość zdrowotną wody do picia za czynnik decydujący o długości i jakości życia ludzi.

Zgodnie ze zdrowym rozsądkiem należy

  • korzystać z wiedzy zgromadzonej przez niezależnych ekspertów, szczególnie pilnie wtedy, kiedy wiedza ta może uchronić przed ciężkimi chorobami o śmiertelnym nieraz przebiegu.

Gremium o najwyższych kompetencjach merytorycznych i instytucjonalnych na świecie jest Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem - International Agency for Research on Cancer (IARC), będąca wyspecjalizowaną agencją ONZ.

  • brać za przykład zachowanie ludzi wolnych, żyjących w wielkich systemach dojrzałej demokracji, którzy nie tylko potrafią wybrać władze, lecz także rozliczyć je z dokonań w służbie publicznej.

Obywatele Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i krajów członkowskich Unii Europejskiej - pomimo wielkiego zróżnicowania - cieszą się największym dobrobytem, w tym najdłuższym życiem w zdrowiu. Wybrane przez nich władze potrafią zapewnić najwyższy osiągalny poziom bezpieczeństwa tym wszystkim, którzy są wolni od samobójczych zachowań (palacze, odurzający się alkoholem i narkotykami, nieodpowiedzialni kierowcy), a nawet tym, którzy są najsłabsi – niemowlętom, starcom, ludziom niepełnosprawnym, przewlekle chorym, ubogim i niezaradnym.
Liczne instytucje amerykańskie wykazują wyjątkową sprawność w realizacji statutowych obowiązków, a nadto mogą wykazać się dowodami skuteczności swoich działań na rzecz zdrowia publicznego. Autorytet tych instytucji jest niepodważalny.
 

Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 4
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

   

DR JOHN SNOW

Kierując się zdrowym rozsądkiem, dr John Snow zakazał korzystania z zanieczyszczonej wody dostarczanej przez jedno z przedsiębiorstw wodociągowych. Dzięki temu uchronił wielu mieszkańców Londynu przed epidemią cholery.

szkodliwe domieszki wody to choroby i przedwczesny zgon

Podczas ostatniej wielkiej epidemii cholery w Londynie w 1854r. doktor John Snow naniósł przypadki zgonów na mapę zaopatrzenia w wodę pobieraną z Tamizy przez dwa konkurujące między sobą przedsiębiorstwa wodociągowe. Jedno z nich pobierało wodę poniżej ujścia ścieków. Dr Snow wykazał, że wśród osób zaopatrywanych właśnie przez to przedsiębiorstwo zgony występowały znacznie częściej niż wśród osób korzystających z sieci drugiej firmy - rozprowadzającej wodę pobieraną powyżej ujścia ścieków do Tamizy. W tamtych czasach nie łączono jeszcze zachorowań na cholerę z zanieczyszczeniem wody do picia odchodami ludzkimi, a bakteryjna przyczyna cholery została wykryta dopiero ok. 40 lat później.

W takich okolicznościach dr Snow podjął decyzję, która zapewniła mu trwałe miejsce w historii medycyny*: w oparciu o wyniki analizy danych nakazał zdjąć uchwyt z pompy ulicznej, do której wodociąg doprowadzał wodę zanieczyszczoną ściekami. Od tej pory epidemia cholery zaczęła wygasać.

Odważna decyzja pierwszego lekarza, który skutecznie wykorzystał analizę epidemiologiczną do ratowania zdrowia i życia ludzi, stała się często przywoływanym przykładem zdroworozsądkowych rozwiązań problemów zdrowia publicznego. Decyzja doktora Johna Snowa zapisała się również w historii ochrony zdrowia konsumenta, ponieważ spowodowała wyeliminowanie z rynku niebezpiecznego produktu jednej z konkurujących firm.

____
(też po raz pierwszy w historii znieczulał poród i to u królowej Wiktorii)

Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 5
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

  
WYŚCIG CYWILIZACYJNY

Organizacja Narodów Zjednoczonych od 1990r. przygotowuje doroczny Raport o Rozwoju Cywilizacyjnym - Human Development Report. Raport z roku 2000 zawiera porównanie rozwoju cywilizacyjnego 174 krajów świata, z których 53 wykazuje wyższy niż Polska produkt krajowy brutto na głowę ludności a 56 zapewnia swoim mieszkańcom życie dłuższe niż w Polsce. Aż 17% ludzi w naszym kraju umiera przed osiągnięciem 60 r. ż. W krajach Unii Europejskiej odsetek ludzi umierających przed osiągnięciem 60 r. ż. wyznacza średnia 10% . 

Do trzech głównych przyczyn zgonów należą: choroby układu krążenia, nowotwory złośliwe oraz urazy i zatrucia. Obecnie w Polsce tylko umieralność z powodu nowotworów złośliwych ma tendencję narastającą, co jest w pewnej części następstwem starzenia się społeczeństwa, ale nie tylko, skoro więcej niż co trzecie rozpoznanie raka dotyczy osoby poniżej 60 roku życia.

Suche liczby kryją bezmiar cierpień osób chorych i ich bliskich.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 6 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
RAK W  POLSCE

W Polsce liczba zachorowań na raka gwałtownie rośnie. Według ostatnich dostępnych danych za lata 1987-1996 liczba zachorowań na raka od początku do końca tego okresu wzrosła o ponad jedną trzecią. Łącznie w ciągu dziesięciu lat zarejestrowano niemal 850 tysięcy nowych zachorowań na raka, t. j. u jednej na 45 osób. Jeszcze bardziej niepokoi informacja, że w latach 1987-96 wykryto raka u 270 tysięcy mieszkańców Polski poniżej 60 roku życia, tj.  u jednej na 86 osób poniżej 60 roku życia.

 Tak zła sytuacja epidemiologiczna wymaga od naszych legislatorów wyjątkowej przezorności. Konieczne jest jak najpilniejsze przyjęcie dorobku prawnego Unii Europejskiej chroniącego przed rakiem nabywców licznych dóbr konsumpcyjnych z wodą na czele. Zanim dojdzie do efektów tych rozwiązań, ludzie muszą ratować się sami.





Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 7 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

Zbigniew Hałat, felieton, 23 marca, 2012r.
Jak wiadomo ryzyko zgonu na raka gwałtownie przyspiesza po sześćdziesiątce. A jak wobec tego wygląda ryzyko zgonu z powodu raka przed 60. rokiem życia w Polsce na tle świata? Według ostatnich dostępnych danych z 81 państw świata, które po roku 2003 dostarczyły informacje do organów ONZ, skumulowane ryzyko zgonu z powodu wszystkich lokalizacji raka, od urodzenia do 59 roku życia, w Polsce dla mężczyzn wynosi 4,6%, a dla kobiet – 3,4%. W globalnym rankingu ryzyka zgonu z powodu raka przed sześćdziesiątką polscy mężczyźni zajmują miejsce 12., kobiety – 9. Rozejrzyjcie się Państwo po rodzinie i znajomych, pomyślcie sobie, że jeśli nie wywalczycie poprawy w zakresie prewencji, profilaktyki i leczenia raka, jedna spośród 21 znanych wam osób płci męskiej i jedna na 33 spośród znanych wam osób płci żeńskiej umrze na raka przed sześćdziesiątką. To ryzyko dotyczy was samych i waszych dzieci.

ZGONY Z POWODU RAKA OSÓB W WIEKU 0 - 59 LAT W POLSCE W LATACH 1990 - 2009
ZGONY Z POWODU RAKA OSÓB W WIEKU 0 - 59 LAT W POLSCE W LATACH 1990 - 2009 w latach 1990 - 2009 zmarło na raka 410 240 mieszkańców Polski poniżej 60 roku życia, w tym 236 742 osób płci męskiej i 173 498 osób płci żeńskiej
w latach 1990 - 2009 zmarło na raka 410 240 mieszkańców Polski
poniżej 60 roku życia, w tym 236 742 osób płci męskiej i 173 498 osób płci żeńskiej

RAK - ZAPOBIEGANIE ZACHOROWANIOM
ELIMINACJA CZYNNIKÓW RAKOTWÓRCZYCH
I INNE ZASADY PREWENCJI RAKA
tutaj

KLAUZULA DELANEYA

W Stanach Zjednoczonych podstawą nowoczesnego prawa żywnościowego jest

Ustawa Federalna o żywności, lekach i kosmetykach z 1938r.
Federal Food, Drug, and Cosmetic (FD&C) Act of 1938

Ustawa Federalna upoważnia Urząd ds. Żywności i Leków - Food and Drug Administration (FDA) do nadzoru nad żywnością i składnikami żywności oraz określa wymagania w zakresie wiarygodnego znakowania środków spożywczych. W 1958r. wprowadzono nowelizację Ustawy Federalnej (The Food Additives Amendment to the FD&C Act), która wymaga uzyskania zezwolenia Urzędu ds. Żywności i Leków na użycie substancji dodatkowej przed jej wprowadzeniem do żywności, a wytwórcę zobowiązuje do przedłożenia dowodów bezpieczeństwa zdrowotnego produktu. W 1960r. ustanowiono podobną regulację obejmującą substancje barwiące (The Color Additives Amendments to the FD&C Act), która wymaga uzyskania zezwolenia Urzędu ds. Żywności i Leków na użycie barwników w środkach spożywczych, lekach, kosmetykach i niektórych materiałach medycznych przed ich wprowadzeniem do obrotu.

Klauzula Delaneya. Do obydwu nowelizacji odnosi się postanowienie, które zabrania uznać substancje dodatkową za bezpieczną, jeżeli wykazano, że wpływa ona na powstanie raka, kiedy jest spożywana przez ludzi lub zwierzęta - "no additive shall be deemed to be safe if it is found to induce cancer when ingested by man or animal, or if it is found, after tests which are appropriate for the evaluation of the safety of food additives, to induce cancer in man or animal". Inicjatorem tak sformułowanego zapisu był senator James Delaney.

Klauzulę Delaneya wprowadzono w 1958r., kiedy nie były jeszcze dostępne metody analityczne pozwalające na wykrycie nikłych stężeń substancji obcych w żywności, a racjonalna interpretacja badań laboratoryjnych na zwierzętach miała dopiero nadejść.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 34
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

Nagłe ponowne zastosowanie klauzuli Delaneya:
Zbigniew Hałat, felieton, 16 marca, 2012r.
W efekcie petycji Centrum na rzecz Nauki w Interesie publicznym (Center for Science in the Public Interest) z 2011 r. Stan Kalifornia nakazał znakować napoje typu cola zawierające karmel amoniakalno - siarczynowy, czyli E 150 d, ostrzeżeniem przed możliwością ryzyka raka, co powoduje że właściciele najdroższych światowych marek pośpiesznie deklarują zmianę receptur.
Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)


RYZYKO RAKA

Z czasem okazało się, że nie istnieje ryzyko zerowe i że zachodzi konieczność wprowadzenia naukowych procedur szacowania ryzyka zdrowotnego (health risk assessment), po to, aby administracyjnie sterując ryzykiem zdrowotnym (health risk management), doprowadzić do sytuacji, w której osiąga ono poziom ryzyka znikomego - negligible risk. W krajach o wysokim poziomie rozwoju cywilizacyjnego arbitralnie przyjęto, że ryzyko znikome dotyczy sytuacji, w której pojawia się jeden dodatkowy zgon z powodu raka w populacji miliona osób przez 70 lat swojego życia narażonych na określony czynnik rakotwórczy. W krajach o niższym poziomie rozwoju cywilizacyjnego stosuje się dziesięciokrotnie mniej bezpieczne kryterium Światowej Organizacji Zdrowia - dopuszczające jeden dodatkowy zgon z powodu raka w populacji 100 000 osób. Znajduje tu odzwierciedlenie zasada przyzwolenia na ryzyko większe niż znikome w sytuacji, gdy dalsza jego minimalizacja pociągałaby za sobą zbyt wysokie koszty lub prowadziłaby do innych - niż finansowe - wyrzeczeń. Trzeba podkreślić, że w krajach rozwiniętych takiego przyzwolenia nie ma.

O efekcie społecznym aktualnego stanu wiedzy naukowej na temat konkretnych zagrożeń zdrowia decyduje rzetelna informacja o ryzyku zdrowotnym (health risk communication) z trudem przebijająca się przez szum informacyjny kreowany przez agencje reklamowe i lobbingowe, nałożoną na media cenzurę reklamodawców, ciche porozumienia polityków z przedsiębiorcami.

Pomimo nasilonej krytyki, inspirowanej często przez źródła przemysłowe, klauzula Delaneya miała niewątpliwie swój udział w spadku liczby zachorowań na raka w Stanach Zjednoczonych (w latach 1990-95 osiągającego tempo roczne 0,7%), który pojawił się pomimo dynamicznego przyrostu długości życia prowadzącego do zwiększenia liczebności starszych grup wiekowych, w których - z natury rzeczy - zachorowanie na raka jest częste.

Niezwykle ważną rolę odgrywa tu zapewnienie ludziom możliwości skorzystania z prawa dostępu do informacji - right to know. Rzetelnie poinformowany konsument sam dokona mądrego wyboru.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 35
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
MIĘDZYNARODOWA AGENCJA BADAŃ NAD RAKIEM

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem - International Agency for Research on Cancer (IARC) jest wyspecjalizowaną agencją Organizacji Narodów Zjednoczonych, która w swoich monografiach ogłasza opracowane przez międzynarodowych ekspertów, cieszące się autorytetem i niezależne oceny ryzyka raka u ludzi.

W monografiach IARC wydanych w 77 tomach (Vol. 1 - 77), które ukazały się od 1972r. do połowy 2000r., zamieszczono opisy 860 czynników, mieszanin czynników i okoliczności narażenia. Identyfikację czynników chemicznych i dalsze poszukiwania literaturowe ułatwiają:

  • Chemical Abstracts Services Registry Number (CAS No)

  • Chemical Abstracts Primary Name (Chem. Abstr. Name)

»BAZY DANYCH INFORMACJI CHEMICZNEJ

Zła sytuacja epidemiologiczna w połączeniu z niską jakością wody, żywności, kosmetyków i innych produktów konsumpcyjnych to nieskończone pole obserwacji. Aby wejść w aktualny nurt nauki dotyczącej kancerogenów, należy skorzystać z monografii IARC.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 38 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

   
DOWODY NA RAKOTWÓRCZOŚĆ

RAKOTWÓRCZOŚĆ DLA CZŁOWIEKA

wystarczające dowody na rakotwórczość dla człowieka

został ustalony związek przyczynowy pomiędzy narażeniem na czynnik, mieszaninę lub okoliczności narażenia a rakiem u człowieka – stwierdzono pozytywny związek pomiędzy narażeniem a rakiem w takich badaniach, w których przypadek, brak bezstronności i pomieszanie danych mogły zostać wykluczone na rozsądnym poziomie zaufania.

ograniczone dowody na rakotwórczość dla człowieka

stwierdzono pozytywny związek pomiędzy narażeniem na czynnik, mieszaninę lub okoliczności narażenia a rakiem, dla którego przyczynowa interpretacja jest uznawana za wiarygodną, ale przypadek, brak bezstronności i pomieszanie danych nie mogło zostać wykluczone na rozsądnym poziomie zaufania.

niewystarczające dowody na rakotwórczość dla człowieka

dostępne badania mają niewystarczającą jakość, zwartość i siłę statystyczną, aby pozwolić na wyciągnięcie wniosków odnośnie istnienia lub braku istnienia związku przyczynowego pomiędzy narażeniem a rakiem lub nie są dostępne żadne dane dotyczące raka u ludzi

dowody sugerujące brak rakotwórczości

istnieje kilka odnośnych badań obejmujących pełny zakres poziomów narażenia, z którymi ludzie mogą się spotkać i które to badania są wzajemnie zwarte w niewykazywaniu pozytywnego związku pomiędzy narażeniem na czynnik, mieszaninę lub okoliczności narażenia a jakimkolwiek objętym badaniami rakiem na jakimkolwiek badanym poziomie narażenia. Wniosek „dowody sugerujące brak rakotwórczościjest z zasady ograniczony do objętej w dostępnych wynikach badań: lokalizacji raka, warunków i poziomów narażenia oraz czasu trwania obserwacji. Dodatkowo, nigdy nie może być wykluczona możliwość bardzo małego ryzyka na badanych poziomach narażenia.

W niektórych przypadkach powyższe kategorie mogą być wykorzystane do sklasyfikowania siły dowodów odnoszących się do rakotwórczości w obrębie określonych narządów i tkanek.

RAKOTWÓRCZOŚĆ W EKSPERYMENTACH
(postęp nauki i miłosierdzia zmniejsza cierpienia zwierząt w służbie życia)

wystarczające dowody na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach

związek przyczynowy został ustalony pomiędzy czynnikiem lub mieszaniną czynników, a nasiloną częstością występowania nowotworów złośliwych lub łagodnych i złośliwych w odpowiednich proporcjach: (a) u dwóch lub więcej gatunków zwierząt (b) w dwóch lub więcej niezależnych od siebie badaniach prowadzonych w różnym czasie w różnych laboratoriach i według różnych metodyk.

Wyjątkowo pojedyncze badanie może być uznane za źródło wystarczających dowodów na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach, kiedy nowotwory złośliwe występują w nadzwyczajnym stopniu w odniesieniu do częstości występowania, lokalizacji, typu guza i wieku wystąpienia.

ograniczone dowody na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach

Dane sugerują rakotwórczość ale mają ograniczone znaczenie w opracowaniu ostatecznej oceny, ponieważ (a) dowody na rakotwórczość są ograniczone do pojedynczego eksperymentu, (b) brak odpowiedzi na pytania dotyczące trafności założeń, przebiegu lub interpretacji badania, (c) czynnik lub mieszanina zwiększa częstość tylko łagodnych nowotworów lub zmian o niepewnym znaczeniu co do ich przekształcenia w nowotwór, lub pewnych nowotworów, które mogą wystąpić spontanicznie z dużą częstością u niektórych szczepów.

niewystarczające dowody na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach

interpretacja badań nie pozwala na wykazanie istnienia lub braku rakotwórczości, z powodu poważnych ograniczeń jakościowych i ilociowych lub braku wszelkich danych na temat raka w eksperymentach na zwierzętach

dowody sugerujące brak rakotwórczości w eksperymentach na zwierzętach

dostępne są odpowiednie badania dotyczące co najmniej dwóch gatunków, które wykazują, że z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z zastosowanych procedur, czynnik lub mieszanina nie są rakotwórcze. Wnioski z dowodów sugerujących brak rakotwórczości są nieuchronnie ograniczone do obserwowanego gatunku, lokalizacji guza i obserwowanych poziomów narażenia.

INNE ODPOWIEDNIE DANE DOTYCZĄCE OCENY RAKOTWÓRCZOŚCI
I JEJ MECHANIZMÓW

Można tu zaliczyć dane na temat zmian przednowotworowych, patologii guza, następstw genetycznych i innych z nimi związanych, związku pomiędzy strukturą a aktywnością, metabolizmu i farmakokinetyki, parametrów fizykochemicznych i analogicznych czynników biologicznych.

Oceniane są także dane dotyczące mechanizmów rakotwórczości. Siła dowodu, że każda stwierdzona rakotwórczość jest następstwem określonego mechanizmu podlega ocenie z użyciem takich terminów jak: słaby, umiarkowany, silny. Następnie ustala się, czy określony mechanizm może zadziałać również u ludzi. Najsilniej na to wskazują dane pochodzące z obserwacji ludzi lub próbek materiału biologicznego pozyskanego od narażonych osób. Dane te mogą być uznane za szczególnie przydatne, jeżeli wykazują, że badany czynnik wywołał takie zmiany u narażonych ludzi, które można zaliczyć do powiązanych przyczynowo z rakotwórczością. Jednak takie dane mogą nigdy nie być dostępne, gdyż można sobie wyobrazić, że pewne związki mogą być trzymane z dala od użytku człowieka wyłącznie na podstawie dowodów dotyczących ich toksyczności lub rakotwórczości w układach eksperymentalnych.

W przypadku narażeń złożonych, włącznie z zawodowymi i przemysłowymi bierze się także pod uwagę skład chemiczny i potencjalny udział kancerogenów, o których wiadomo, że występują w tych sytuacjach. Oceniając rakotwórczość u człowieka ustala się także zasięg, do którego materiały badane w układach eksperymentalnych odnoszą się do materiałów, na które narażeni są ludzie.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 38 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

   
KATEGORIE CZYNNIKÓW RAKOTWÓRCZYCH

Kancerogeny podzielono na pięć kategorii i zaliczono:

1. do kategorii czynników uznanych za rakotwórcze dla człowieka

gdy istnieją wystarczające dowody na rakotwórczość dla człowieka lub – wyjątkowo - gdy dowody na rakotwórczość dla człowieka nie są dość wystarczające, ale istnieją wystarczające dowody na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach i mocne dowody, że u narażonych ludzi czynnik działanie czynnika następuje poprzez właściwy mechanizm rakotwórczości.

Do kategorii tej zaliczono 78 czynników (grupy czynników). Na 11 z nich ludzie są narażeni, korzystając z niebezpiecznej wody do picia. Są to:

»ARSEN

»AZBEST

»BENZEN

»BERYL

»CHROM SZEŚCIOWARTOŚCIOWY

»DIOKSYNA

»ETYLENU TLENEK

»KADM

»NIKIEL

»RADON

»WINYLU CHLOREK

2a. do kategorii czynników prawdopodobnie rakotwórczych dla człowieka gdy dowody na rakotwórczość dla człowieka są ograniczone a dowody na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach są wystarczające lub – w niektórych przypadkach - gdy dowody na rakotwórczość dla człowieka są niewystarczające a dowody na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach są wystarczające i istnieją mocne dowody, że w rakotwórczości pośredniczy mechanizm, który działa także u ludzi, a także – wyjątkowo – gdy dowody na rakotwórczość dla człowieka są ograniczone.

Do kategorii tej zaliczono 63 czynniki (grupy czynników). Na 8 z nich ludzie są narażeni, korzystając z niebezpiecznej wody do picia. Są to:

»AKRYLOAMID

»BENZO[a]PIREN

»EPICHLOROHYDRYNA

»ETYLENU DWUBROMEK

»FORMALDEHYD

»POLICHLOROWANE BIFENYLE (PCB )

»TETRACHLOROETYLEN

»TRICHLOROETYLEN

2b. do kategorii czynników o możliwie rakotwórczym działaniu na człowieka, gdy dowody na rakotwórczość dla człowieka są ograniczone a dowody na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach są mniej niż wystarczające lub – w niektórych przypadkach - gdy dowody na rakotwórczość dla człowieka są niewystarczające a dowody na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach są ograniczone i istnieją wspierające dowody z innych źródeł.

Do kategorii tej zaliczono 235 czynników (grup czynników). Na 25 z nich ludzie są narażeni, korzystając z niebezpiecznej wody do picia. Są to:

»AKRYLONITRYL

»ANTYMONU TRÓJTLENEK

»BENZO[b] FLUORANTEN

»BENZO[k]FLUORANTEN

»BROMIAN POTASU

»BROMODICHLOROMETAN

»CHLORDAN

»CHLOROFENOLE

»CHLOROFORM

»CZTEROCHLOREK WĘGLA

»DDT i jego METABOLITY

»DIBROMOCHLOROPROPAN

»para-DICHLOROBENZEN

»1,2-DICHLOROETAN

»DICHLOROMETAN

»ETYLOBENZEN

»HEPTACHLOR I EPOKSYD HEPTACHLORU

»HEXACHLOROBENZEN

»INDENO(1,2,3-cd) PIREN

»NIKIEL METALICZNY

»OŁÓW I NIEORGANICZNE ZWIĄZKI OŁOWIU

»PENTACHLOROFENOL

»RTĘĆ (ZWIĄZKI METRYLORTĘCIOWE)

»STYREN

»TOKSAFEN

3. do kategorii czynników o niedostatecznie udowodnionym rakotwórczym działaniu na człowieka, gdy dowody na rakotwórczość dla człowieka są niewystarczające i dowody na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach są niewystarczające lub ograniczone lub – wyjątkowo - gdy dowody na rakotwórczość dla człowieka są niewystarczające i choć dowody na rakotwórczość w eksperymentach na zwierzętach są wystarczające, to i istnieją mocne dowody, że mechanizm rakotwórczości obserwowany w eksperymentach na zwierzętach nie działa u ludzi.

Do tej kategorii zaliczane są także te czynniki, mieszaniny i okoliczności narażenia, które nie mieszczą się w żadnej innej kategorii.

Do kategorii tej zaliczono 483 czynniki (grupy czynników). Na 29 z nich ludzie są narażeni, korzystając z niebezpiecznej wody do picia. Są to:

»ADYPINIAN DIOKTYLU

»ALDRYNA

»ANTYMONU TRÓJSIARCZEK

»ATRAZYNA

»BENZO[ghi]PERYLEN

»BROMOFORM

»CHLOREK ETYLU (CHLOROETAN)

»CHLOROOCTOWY KWAS

CHLOROWANA WODA DO PICIA »CHLOR WOLNY

»CHROM METALICZNY I CHROM TRÓJWARTOŚCIOWY

»meta-DICHLOROBENZEN

»orto-DICHLOROBENZEN

»1-1-DICHLOROETYLEN

»1,2-DICHLOROPROPAN

»DIELDRYNA

»FENOL

»FLUORKI

»FTALAN DIOKTYLU

»KSYLENY

»OŁOWIU ZWIĄZKI ORGANICZNE

»PIKLORAM

»RTĘĆ I NIEORGANICZNE ZWIĄZKI RTĘCI

»SELEN

»SYMAZYNA

»1,1,1,2-TETRACHLOROETAN

»1,1,2,2-TETRACHLOROETAN

»TOLUEN

»1,1,1-TRICHLOROETAN

»1,1,2-TRICHLOROETAN

4. do kategorii czynników prawdopodobnie nierakotwórczych dla człowieka, gdy istnieją dowody sugerujące brak rakotwórczości dla człowieka i w eksperymentach na zwierzętach lub – w niektórych  przypadkach - dowody na rakotwórczość dla człowieka są niewystarczające, ale istnieją dowody sugerujące brak rakotwórczości w eksperymentach na zwierzętach, zwarcie i mocno poparte przez szeroki zakres innych właściwych danych.

Do kategorii tej zaliczono 1 czynnik. Jest to kaprolaktam.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 41
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

   

OCENA ORGANOLEPTYCZNA

Zdolność oceny jakości wody za pomocą zmysłu wzroku, a zwłaszcza smaku i węchu jest zróżnicowana, najczęściej maleje z wiekiem, jest bardzo niszczona przez dym tytoniowy.

Barwa. Przepływając przez rozmaite twory geologiczne i pokłady żywej lub gnijącej materii organicznej, woda nabiera różnych barw, które zazwyczaj bywają usunięte w procesie uzdatniania. Udział w zabarwieniu wody ma sieć wodociągowa i instalacja domowa.

Do najbardziej uciążliwych należy zabarwienie wynikające z nadmiaru »ŻELAZA i »MANGANU. Do najbardziej szkodliwych należy zabarwienie wynikające z nadmiaru »MIEDZI.

Mętność. W wodzie zawieszone są rozpraszające i pochłaniające promienie światła cząstki piasku, nierozpuszczonych substancji nieorganicznych i organicznych, konglomeraty bakterii, pleśni i alg.

Nagłe mętnienie wody podziemnej może dowodzić, że jej zasoby nie są izolowane od wpływów zewnętrznych. Woda gruntowa często mętnieje, gdy studnia kopana nabiera wody po silnych opadach przepłukujących zlewisko studni. Woda wodociągowa może chrakteryzować się zmienną mętnością, zależną od korozji rur, a zwłaszcza ich rozpadu. Piasek wypływający wraz z wodą z kranu jest rzucającym się w oczy przykładem niskiej jakości wody, której spożycie może sprowadzić nagłe i masowe zagrożenie zdrowia.

Zapach i smak. Ludzie łatwo przyzwyczajają się do zapachu i smaku stale używanej wody, która u przybyszy z innych miejscowości, zwłaszcza dzieci, budzi nieraz żywe reakcje niechęci.

Odór chloru - choć trudny do zaakceptowania – informuje użytkowników rozpadającej się, ulegającej częstym awariom sieci wodociągowej, że »WODA WODOCIĄGOWA KUPIONA U DOSTAWCY zapewne nie zawiera chorobotwórczych wirusów, bakterii, a nawet tak „ogromnych” organizmów, jakimi są pierwotniaki (np. lamblie). Przechlorowywanie sieci jest szczególnie ważne po awarii tzw. „magistrali wodnej”, czyli rury o dużym przekroju zaopatrującej nieraz setki tysięcy konsumentów.

Zmysł węchu ostrzega nas przed wzięciem do ust wody cuchnącej fenolem, benzyną, naftą i w ogóle „chemią”, a także odchodami.

Niekiedy w czasie gorącego suchego lata wyczuwalny jest roślinny, a nawet stęchło-gnilny odór powstały w wyniku nasilonego rozwoju glonów i bakterii.

O słonym smaku wody decyduje zwykle obecność chlorku sodu – soli kuchennej. Smaczne wody mineralne, a nawet wodociągowe to te, które zawierają dużo chlorku sodu. Niestety, nadmiar »SODU zagraża zdrowiu.

Gorzki smak zapewniają wodzie siarczany magnezu i sodu, słodki niektóre substancje organiczne, a kwaśny – ałuny i kwasy mineralne.

Nie mieszczące się w tej klasyfikacji odczucia smakowe noszą nazwę posmaków.*


Rodzaj posmaku

Substancje wywołujące posmak

metaliczny

żelazo, miedź, galwanizacja

fenolowy

fenole

alkaliczny

znaczne stężenia węglanu sodu

plastykowy

plastik rur instalacji wodnej

gumowy

uszczelki

*Słownik hydrogeologiczny” pod redakcją naukową Antoniego S. Kleczkowskiego i Andrzeja Różkowskiego, MOŚiGW, Warszawa


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 45
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wod


   

ORIENTACYJNE WSKAŹNIKI ZANIECZYSZCZEŃ

Poszczególne substancje, zwłaszcza organiczne, w wodzie do picia występują na bardzo niskich poziomach, wymagających wyjątkowej staranności i kosztownego sprzętu przy pobieraniu próbek, ich transporcie i analizie laboratoryjnej. Koszt wiarygodnych badań jest bardzo wysoki, a badania nie w pełni wiarygodne nie są warte papieru, na którym zapisano ich wynik, choć – jak wykazuje praktyka – płacimy za nie dużo i jako podatnicy i jako klienci.

Nadto jeżeli prawdopodobieństwo występowania w wodzie określonej substancji na osiągalnym poziomie wykrywalności jest zbyt małe - jedyną słuszną decyzją jest wiarygodne oznaczanie wskaźników orientacyjnych. Są to:

- Utlenialność:

ilość tlenu wyrażona w miligramach pobrana z utleniacza (dwuchromian lub nadmanganian potasu) przez związki organiczne i nieorganiczne obecne w 1 litrze wody »UTLENIALNOŚĆ.

- Chemiczne zapotrzebowanie tlenu:

ilość tlenu wyrażona w miligramach pobrana z utleniacza (nadmanganian potasu) przez związki organiczne obecne w 1 litrze wody »CHEMICZNE ZAPOTRZEBOWANIE TLENU.

- Całkowity węgiel organiczny:

ilość węgla wyrażona w miligramach oznaczona w dwutlenku węgla powstałym w wyniku utlenienia substancji organicznych obecnych w jednym litrze wod y»TOC.


- Adsorbujące się organiczne halogeny

(ang. adsorbable organically bound halogens - AOX).

suma halogenowanych związków organicznych zawierających atomy chloru, bromu i jodu, halogenopochodne związków organicznych

- Przewodność elektrolityczna

zdolność roztworu wodnego do przewodzenia prądu elektrycznego wyrażona w µScm-1 (µS/cm, mikroSiemens na cm) i pozwalająca na przybliżoną ocenę stężenia »ROZPUSZCZONYCH SKŁADNIKÓW MINERALNYCH

i (w małym stopniu) zanieczyszczeń organicznych »PRZEWODNOŚĆ ELEKTROLITYCZNA.


Orientacyjny charakter mają również:
  • normy wtórne określone przez »PRAWO STANÓW ZJEDNOCZONYCH
  • parametry wskaźnikowe określone przez »PRAWO UNII EUROPEJSKIEJ

Za nadużycie zaufania klienta i podatnika należy uznać często praktykowane przez dostawców wody i przedstawicieli władz zastępowanie w wynikach analiz parametrów szczegółowych wskaźnikami orientacyjnymi zanieczyszczeń, a co gorsza - ocenami organoleptycznymi. Także informacja o jakości wody opuszczającej zakład produkcyjny jest dalece niewystarczająca z puktu widzenia ochrony zdrowia konsumenta, gdyż w przebiegu sieci »WODA WODOCIĄGOWA KUPIONA U DOSTAWCY ulega dramatycznemu pogorszeniu. Dlatego konsumenci powinni domagać się wyników badań wody w punkcie jej czerpania, czyli wypływającej z kranu, ewentualnie na styku z instalacją domową


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 47
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wod
       
       

JEDNOSTKI MIAR STĘŻENIA

Waga parametrów oznaczanych w jednym litrze wody do picia waha się od wykrywalnych gołym okiem, w przypadku tworzenia osadu, kilku gramów (»ROZPUSZCZONE SKŁADNIKI MINERALNE) do niewyobrażalnie małych części pikograma (»DIOKSYNA).

1 gram (g) = 1 g
1 miligram (mg) = 0,001 g = 10-3 g
1 mikrogram (µg)= 0,000001 g = 10-6 g
1 nanogram (ng) = 0,000 000 001 g = 10-9 g
1 pikogram (pg) = 0,000000000001 g = 10-12 g

Wynik badania wody najczęściej zawiera dwie jednostki stężenia:
1 mg/dcm3 i
µg/dcm3. 1dcm3 = 1 litr.

Aby ułatwić każdemu użytkownikowi szmaragdowej książeczki poruszanie się po złożonej problematyce nauk ścisłych, wybrano przyjazne jednostki miar:


Są to:
ppm - skrót od ang. part per million, czyli część na milion
ppb - skrót od amer. ang. part per billion, czyli część na miliard

Ponieważ litr wody waży milion miligramów, to jeden miligram stanowi jedną milionową część litra, stąd
1 ppm = 1 miligram/litr

Ponieważ litr wody waży miliard mikrogramów, to jeden mikrogram stanowi jedną miliardową część litra, stąd

1 ppb = 1 mikrogram/litr

Dla porównania:

Jedna sekunda to jedna miliardowa część 34 lat kalendarzowych(!).

Do oznaczania członu "mikro" przyjęto grecką literę µ- "mi" , co w dobie komputerowych transformacji tekstu i pośpiesznego dziennikarstwa przynosi sporo zamieszania. Innym przykładem zbędnej bariery pojęciowej jest podawanie objętości w decymetrach sześciennych zamiast w litrach.

Wprawdzie 1 dcm3 = 1 litr, ale jest zasadnicza różnica w publicznym odbiorze przykładowej informacji ze wstępem (a) i (b):

"W zbiorniku podziemnym zaopatrującym tysiące mieszkańców

(a) wykryto benzen na poziomie powyżej µg/dcm3 wody

(b) wykryto więcej niż jedną część benzenu na miliard części wody ... co przekracza dozwolone stężenie określone przez władze RP i zagraża zdrowiu osób używających tej wody do picia. Benzen jest rakotwórczy dla człowieka. Władze sanitarne przygotowały akt oskarżenia, a użytkownicy skażonej wody domagają się odszkodowań za utracone zdrowie.

Działalność stacji benzynowej została wstrzymana do czasu uszczelnienia zbiorników paliwa, ale straty są nie do naprawienia."

Wyrażanie stężenia w ppm i ppb ma jeszcze inne zalety:

  • popularyzuje wiedzę o tym, jak niewyobrażalnie małe ilości substancji chemicznych szkodzą zdrowiu, co ułatwia kontrolę publiczną nad postępowaniem przedsiębiorców i władz

a tym samym

  • zmusza przedsiębiorców i władze do bardziej poważnego traktowania ochrony zdrowia publicznego, w tym ponoszenia niezbędnych nakładów na aparaturę analityczną i organizację laboratoriów badawczych wykrywających szkodliwe substancje na skrajnie niskich poziomach (jak wykazuje przykład analityki dioksyn, nacisk na władze bywa skuteczny*).

* Krystyna Forowicz "Śmiertelne pikogramy", RZECZPOSPOLITA, 24.08.2000r.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 48 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

  

JEDNOSTKI PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO

Jednostki radioaktywności:

1 bekerel (Bq) = 1 rozpad promieniotwórczy na sekundę

1 curie (Ci) = 3,7 1010 Bq

Jednostka dawki pochłoniętej: 1 grej (Gy) - ilość energii promieniowania odpowiadająca 1 dżulowi pochłoniętemu przez 1 kg napromieniowanej materii (organizmu lub narządu) 1 Gy = 1 J/kg

Jednostka dawki równoważnej biologicznie czynnej (miara szkodliwości biologicznej): 1 siwert (Sv) = 1 Gy x WSB

(WSB - względna skuteczność biologiczna)

Jednostki mocy dawki pochłoniętej: 1 Gy/s (grej na sekunde)

1 Sv/a (siwert na rok)


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 50 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

          
AKRYLOAMID
 (ang. acrylamide)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
- Stanów Zjednoczonych: każdy dostawca wody musi złożyć władzom pisemne oświadczenie, że gdy akryloamid jest stosowany do uzdatniania wody do picia, ogólny poziom jest poniżej 0,05% dodanego przy 1 mg/litr 
- Unii Europejskiej: poniżej 0,1 ppb
dotyczy stężenia niezwiązanego monomeru w polimerze, który przenika do wody
- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nie określono
- Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 0,1 ppb
dotyczy stężenia niezwiązanego monomeru w polimerze, który przenika do wody

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą

a k r y l o a m i d
w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się:
- uszkodzenie układu nerwowego
- zmiana składu krwi
- osłabienie i brak koordynacji ruchów kończyn dolnych

U osób  dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej 

a k r y l o a m i d
w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić: 
- uszkodzenie układu nerwowego, porażenia
- rak

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem   (IARC)   zaliczyła

a k r y l o a m i d
CAS No: 79-06-1; Chem. Abstr. Name: 2-Propenamide
do kategorii czynników prawdopodobnie rakotwórczych dla człowieka (Grupa 2a). Opis wpływu tej substancji na zdrowie zawierają monografie IARC:  Supl. 7 z 1987r. i Vol. 60 z 1994r. (str. 389).

Akryloamid jest dodawany do wody w zakładach produkcji wody do picia i w oczyszczalniach ścieków przemysłowych i komunalnych.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 52 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
 
AZBEST
(ang. asbestos)

włókna powyżej 10 mikrometrów długości

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
- Stanów Zjednoczonych: poniżej 7 milionów włókien w litrze
- Unii Europejskiej: nie określono
- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nie określono
- Rzeczpospolitej Polskiej: nie określono

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą

a z b e s t
w stężeniach powyżej dozwolonego mogą pojawić się:
- łagodne polipy jelit.

U osób  dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej 

a z b e s t
w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić: 
- rak

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

a z b e s t
Asbestos fibre: CAS No: 1332-21-4
Actinolite: CAS No: 13768-00-8
Amosite: CAS No: 12172-73-5
Anthophyllite: CAS No: 17068-78-9
Chrysotile: CAS No: 12001-29-5
Crocidolite: CAS No: 12001-28-4
Tremolite: CAS No: 14567-73-8
do kategorii czynników rakotwórczych dla człowieka (Grupa 1). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 2 z 1973r., Vol. 14 z 1977r. i Sup. 7 z 1987r (str. 106).

Azbest jest wypłukiwany przez wodę ze złóż naturalnych i z rozpadających się rur azbestowo-cementowych. 


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 60 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
AZOTANY
(ang. nitrate)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:

  • Stanów Zjednoczonych: poniżej 10 ppm

  • Unii Europejskiej: poniżej 50 ppm

1/50 stężenia azotanów + 1/3 stężenia azotynów </= 1 ppm

  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 10 ppm

  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 50 ppm

woda nie może być agresywna
woda w pojemniku(V):
naturalna woda mineralna i woda stołowa: poniżej 10 ppm
naturalna woda źródlana: poniżej 20 ppm

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u niemowląt poniżej szóstego miesiąca życia przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą

azotyny i azotyny

w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się:

  • płytki oddech

  • niebieskie zabarwienie skóry ("blue baby syndrome")

  • zatrzymanie akcji serca

  • zgon z powodu uduszenia

U osób dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej

azotyny i azotany

w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić:

  • zwiększone wydalanie moczu

  • odkładanie złogów w śledzionie

  • zmiany krwotoczne śledziony

Azotany przechodzą w azotyny, które z przewodu pokarmowego niemowlęcia wchłaniają się do krwi i powodują zablokowanie prawidłowego transportu tlenu przez krwinki czerwone. Gotowanie wody zanieczyszczonej azotanami prowadzi do zwiększenia stężenia azotynów i związanego z tym zagrożenia. Do przygotowania mieszanek zastępujących mleko matki należy używać wody nie zagrażającej bezpieczeństwu niemowlęcia.

Większość obecnych w wodzie materiałów zawierających azot przemienia się w azotany, stąd wszystkie źródła związanego azotu należy uznać za potencjalne źródło azotanów, zwłaszcza »AMONIAK i azot organiczny. Pierwotnym źródłem organicznych azotanów są odchody ludzi i zwierząt (odcieki z dołów chłonnych, przedziurawionych i przepełnionych szamb, gnój i mierzwa z hodowli gospodarczej o nieuporządkowanej gospodarce odpadami).


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 61 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody
     
 
AZOTYNY
(ang. nitrite )

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:

  • Stanów Zjednoczonych: poniżej 1000 ppb

  • Unii Europejskiej: poniżej 500 ppb

woda z zakładu produkcyjnego: poniżej 100 ppb

  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nie określono

  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 100 ppb

woda w pojemniku (IV);
wg prawa z 1997r.: poniżej 5 ppb
wg prawa z 2000r.: poniżej 20 ppb

W organizmie ludzi i zwierząt azotyny łączą się z produktami rozkładu białka, tworząc N-nitrozwiązki, czyli nitrozoaminy. Powstałe wolne rodniki zapoczątkowują rozwój raka.

        WODA                                                                                 MIĘSO, MLEKO

                 AZOTANY                                                         BIAŁKO


                                        AZOTYNY                     AMINY

NITROZAMINY


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 62 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody
     
 Uwaga:
Wbrew naiwnym, acz chętnie podzielanym opiniom, na obszarach wiejskich
wody podziemne i  powierzchniowe często bywają bardzo zanieczyszczone
domieszkam biologicznymi, chemicznymi i fizycznymi.  organoleptycznie niewykrywalnymi,
a szkodliwymi dla osób nawet przez stosunkowo krótki czas pijących wodę je zawierającą.

Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)
 
BENZEN
 (ang. benzene)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
- Stanów Zjednoczonych poniżej 5 ppb
- Unii Europejskiej: poniżej 1 ppb
- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 10 ppb
- Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 1 ppb

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą

b e n z e n
w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się:
- przemijające zaburzenia układu nerwowego
- obniżenie odporności
- niedokrwistość

U osób  dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej

b e n z e n
w stężeniach powyżej dozwolonego mogą wystąpić:
- aberracje chromosomalne
- rak

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

b e n z e n
CAS No: 71-43-2, Chem. Abstr. Name: Benzene
do kategorii czynników rakotwórczych dla człowieka (Grupa 1). Opis wpływu tej substancji na zdrowie zawierają monografie IARC:  Vol. 7 z 1974r., Vol. 29 (1982), Supl. 7 z 1987r. (str. 120).

Benzen jest obecny w przemyśle chemicznym, tworzyw sztucznych, gumowym, znajduje szerokie użycie w jako rozpuszczalnik. Do skażenia zasobów wody, w tym podziemnej dochodzi w wyniku rozszczelnienia zbiorników paliwa.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 64 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody
     
 
  CHLOR WOLNY
(ang. chlorine)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:


-  S
tanów Zjednoczonych: nie określono
- Unii Europejskiej: nie określono

- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej:
poniżej 0,2-0,5 ppm w wodzie podanej do sieci
0,05 ppm i więcej na końcówkach sieci
- Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 0,3 ppm


Chlor jest stosowany do dezynfekcji wody powierzchniowej lub podziemnej w zakładzie produkcyjnym oraz do zabezpieczenia mikrobiologicznego wody podczas przechowywania w zbiornikach i rozprowadzania siecią wodociągową.

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

chlorowaną wodę do picia

do kategorii czynników o niedostatecznie udowodnionym rakotwórczym działaniu na człowieka (Grupa 3). Opis wpływu tego czynnika na zdrowie zawiera monografia IARC: Vol. 52 z 1991r. (str. 45).


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 71
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

Uwaga:

Badania epidemiologiczne i obserwacje kliniczne, a przede wszystkim
własne doświadczenia milionów (miliardów) ludzi korzystających
z kąpieli w basenach publicznych w wodzie
przechlorowanej
(dla ochrony kąpiących przed ciężkimi zakażeniami i inwazjami)
wykazują najczęstsze skutki narażenia na chlor wolny:
podrażnienie dróg oddechowych, świszczący oddech, trudności z oddychaniem,
 ból gardła, kaszel, kaszel, ucisk w klatce piersiowej, podrażnienie oczu,
 podrażnienie skóry (wysypka basenowa),
reakcje na czynnik drażniąco toksyczny ze strony blon śłuzowych.
Te same skutki narażenia na chlor wolny występują u osób
korzystajacych z kąpieli w wannie lub pod prysznicem,
w wodzie wodociągowej przechlorowanej n. p. po awarii sieci,
albo w wyniku tymczasowego, a nawet długotrwałego pogorszenia się jakości
wody pobieranej do uzdatniania.

Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)
 
CHROM
(ang. chromium)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
Stanów Zjednoczonych: poniżej 100 ppb
Unii Europejskiej: poniżej 50 ppb
Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nie określono
Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 50 ppb
woda w pojemniku: poniżej 10 ppb

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą
chrom
w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się
podrażnienie i owrzodzenia skóry w następstwie wyprysku kontaktowego (choroba alergiczna skóry)

U osób dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej
chrom
w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić:
  • uszkodzenie wątroby
  • uszkodzenie nerek
  • uszkodzenie tkanki nerwowej
  • choroby układu krążenia
  • podrażnienia skóry
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła
chrom metaliczny i chrom trójwartościowy(Cr +3)
»CHROM I ZWIĄZKI CHROMU
do kategorii czynników o niedostatecznie udowodnionym rakotwórczym działaniu na człowieka (Grupa 3). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 2 z 1973r., Vol. 23 z 1980r., Supl. 7 z 1987r. i Vol. 49 z 1990r. (str. 49).

Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 76
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 Uwaga:
Woda wodociągowa nierzadko bywa przyczyną zmian w obrębie skóry i błon śluzowych,.
od przemijającego (choć nieraz bardzo dolegliwego) świądu, przez podrażnienie,
po bardzo nasilone reakcje toksyko-alergiczne, aż do klinicznej postaci egzemy
(wyprysku kontaktowego) i pokrzywki kontaktowej.

Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)

CHROM I ZWIĄZKI CHROMU
chrom sześciowartościowy »CHROM SZEŚCIOWARTOŚCIOWY
chrom pozostały »CHROM

Chromium: CAS No: 7440-47-3,
Cobalt-chromium alloy:CAS No: 11114-92-4
Cobalt-chromium-molybdenum alloy: CAS No: 12629-02-6
Chromium-containing stainless steels: CAS No: 71631-40-8
Ferrochrome: CAS No: 11114-46-8
Iron-nickel-chromium alloy: CAS No: 11121-96-3
Nickel-chromium alloy: CAS No: 12605-70-8
Basic chromic sulfate: CAS Nos: 12336-95-7; 64093-79-4
Chromic acetate: CAS No: 1066-30-4
Chromic chloride: CAS No: 10025-73-7
Chromic hydroxide: CAS No: 1308-14-1
Chromic nitrate: CAS No: 13548-38-4
Chromic oxide: CAS No: 1308-38-9
Chromic perchlorate: CAS No: 13537-21-8
Chromic phosphate: CAS No: 7789-04-0
Chromic sulfate: CAS No: 10101-53-8
Chromite ore: CAS No: 1308-31-2
Nickel chromate: CAS No: 12018-18-7
Potassium chromic sulfate: CAS No: 10141-00-1
Ammonium chromate: CAS No: 7788-98-9
Ammonium dichromate: CAS No: 7789-09-5
Barium chromate: CAS No: 10294-40-3
Basic lead chromate: CAS No: 1344-38-3
Calcium chromate: CAS No: 13765-19-0
Chromium[VI] chloride: CAS No: 14986-48-2
Chromium trioxide:CAS No: 1333-82-0
Chromyl chloride: CAS No: 14977-61-8
Lead chromate: CAS No: 7758-97-6
Molybdenum Orange: CAS No: 12656-85-8
Potassium chromate: CAS No: 7789-00-6
Potassium dichromate: CAS No: 7778-50-9
Sodium chromate: CAS No: 7775-11-3
Sodium dichromate: CAS No: 10588-01-9
Strontium chromate: CAS No: 7789-06-2
Zinc chromate: CAS No: 13530-65-9
Zinc chromate hydroxides: CAS No: 15930-94-6
Zinc potassium chromates [hydroxides]: CAS No: 11103-86-9
Zinc Yellow: CAS No: 37300-23-5
Chromium carbonyl: CAS No: 13007-92-6
Chromic chromate: CAS No: 24613-89-6
Chromium[II] chloride: CAS No: 10049-05-5
Chromium[IV] dioxide:CAS No: 12018-01-8

Chrom jest obecny w przemyśle metalurgicznym i jest wypłukiwany przez wodę ze złóż naturalnych.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 78
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

CHROM SZEŚCIOWARTOŚCIOWY (Cr +6)
(ang. hexavalent chromium)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
  • Stanów Zjednoczonych: nie określono
  • Unii Europejskiej: nie określono
  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 10 ppb
  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 3 ppb
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła
chrom sześciowartościowy (Cr+6)
»CHROM I ZWIĄZKI CHROMU
do kategorii czynników rakotwórczych dla człowieka (Grupa 1). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 2 z 1973r., Vol. 23 z 1980r., Supl. 7 z 1987r. i Vol. 49 z 1990r. (str. 49).

Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 79
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

Uwaga:
 Za sprawą
pani Erin Brockovich-Ellis chrom sześciowartościowy (Cr+6)
zyskał niezasłużoną sławę jako najważniejszy kancerogen w wodzie z kranu,
niemniej jednak opowiadający o jej walce z Pacific Gas and Electric
film "Erin Brockovich" z roku 2000 z Julią Roberts w roli tytułowej
odegrał ważną rolę w budzeniu siły konsumenta w skali globalnej
 
Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)

DIOKSYNA
(ang. dioxin - 2,3,7,8-TCDD)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:

Stanów Zjednoczonych: poniżej 30 ng/litr

Unii Europejskiej: nie określono
Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nie określono Rzeczpospolitej Polskiej: nie określono

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą

dioksynę

w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się:

  • uszkodzenie wątroby
  • spadek wagi
  • wyniszczenie gruczołów regulujących układ odpornościowy organizmu (nadnercza)

U osób dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej

dioksynę

w stężeniach powyżej dozwolonego mogą wystąpić:

  • rozmaite zaburzenia funkcji prokreacyjnych od obniżenia płodności do wad wrodzonych
  • rak

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-para-dioksynę
CAS No: 1746-01-6,
Chem. Abstr. Name: 2,3,7,8-Tetrachlorodibenzo[b,e][1,4]dioxin

do kategorii czynników rakotwórczych dla człowieka (Grupa 1). Opis wpływu tej substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 15 z 1977r., Supl. 7 z 1987r. i Vol. 69 z 1997r. (str. 33).

Dioksynami nazywa się ponad 209 substancji, z których część należy do "super trucizn"(są 1000 razy bardziej trujące od cyjanku potasu), powstają w wyniku spalania drewna, węgla, benzyny ołowiowej w silnikach samochodowych (wchodzą w skład spalin), śmieci komunalnych i szpitalnych, w hutnictwie, papiernictwie, przy rafinacji ropy, zanieczyszczają zbiorniki wód i powietrze, Bezpośrednio lub z tłuszczem zwierząt dostają się organizmu człowieka, gdzie odkładają się w tkance tłuszczowej, skąd są uwalniane do krwi przez całe życie, również do pokarmu karmiącej matki, a z pokarmem do oseska.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 94
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody



 
FOSFOR jako P2O5
(ang. phosphorus)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
- Stanów Zjednoczonych: nie określono
- Unii Europejskiej: nie określono
- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nie określono
- Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 5 ppm

W reakcji wody z fosforkiem wapnia powstaje fosforiak, silnie trujący gaz cuchnący czosnkiem; organiczne związki fosforu są obecne w wielu procesach biologicznych.

Fosforany są obecne w środkach piorących, przemyśle spożywczym, nawozach sztucznych. Ich nadmiar w zbiornikach wodnych prowadzi do zakwitu glonów, w tym sinic, których produktem jest trucizna »MIKROCYSTYNA.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str.105 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody
 
HEKSACHLOROBENZEN
(ang. hexachlorobenzene)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:

  • Stanów Zjednoczonych: poniżej 1 ppb
  • Unii Europejskiej: nie określono
  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 0,015 ppb
  • Rzeczpospolitej Polskiej: nie określono

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą

heksachlorobenzen

w stężeniach powyżej dozwolonego mogą pojawić się:

  • zmiany skórne
  • uszkodzenie nerwów obwodowych
  • uszkodzenie wątroby

U osób dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej

heksachlorobenzen

w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić:
  • uszkodzenie wątroby
  • uszkodzenie nerek
  • zaburzenia funkcji prokreacyjnych
  • łagodne guzy gruczołów wydzielania wewnętrznego
  • rak

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

heksachlorobenzen

CAS No: 118-74-1

do kategorii czynników o możliwie rakotwórczym działaniu na człowieka (Grupa 2b). Opis wpływu tej substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 20 z 1979r. i Supl. 7 z 1987r. (str. 219).

Heksachlorobenzen jest obecny w przemyśle pestycydów, chemicznym, metalurgicznym, przy spalaniu odpadów.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str.105 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

    Uwaga:
Heksachlorobenzen (HCB), praktycznie nierozpuszczalny w wodzie, stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności powstałej w oparciu o organizmy wodne. W przypadku zatruć HCB  w żywniości  dochodzi do kruchości skóry i nadwrażliwości na światło, aż pojawienia się zmian chorobowych rozpoznawanych jako  porfiria skórna późna (porphyria cutanea tarda - PCT), która - ze względu na wygląd chorych -   dała początek opowieściom o wampirach i wilkołakach. 

Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)
        
    

KADM
(ang. cadmium)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:

  • Stanów Zjednoczonych: poniżej 5 ppb

  • Unii Europejskiej: poniżej 5 ppb

  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 5 ppb

  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 3 ppb

woda w pojemniku: poniżej 3 ppb

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą

kadm
w stężeniach powyżej dozwolonego mogą pojawić się:
  • nudności, wymioty
  • biegunka
  • kurcze mięśni
  • ślinotok
  • zaburzenia czucia
  • uszkodzenie wątroby
  • drgawki
  • niewydolność nerek

U osób dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej

kadm

w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić:
  • uszkodzenie nerek
  • uszkodzenie wątroby
  • uszkodzenie kości
  • zmiany we krwi

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

kadm

CAS No: 7440-43-9, Chem. Abstr. Name: Cadmium; CAS No: 543-90-8, Chem. Abstr. Name: Cadmium acetate; CAS No: 513-78-0, Chem. Abstr. Name: Cadmium carbonate; CAS No: 10108-64-2, Chem. Abstr. Name: Cadmium chloride; CAS No: 21041-95-2, Chem. Abstr. Name: Cadmium hydroxide; CAS No: 10325-94-7, Chem. Abstr. Name: Cadmium nitrate; CAS No: 2223-93-0, Chem. Abstr. Name: Cadmium stearate; CAS No: 10124-36-4. Chem. Abstr. Name: Cadmium sulfate; CAS No: 1306-23-6, Chem. Abstr. Name: Cadmium sulfide; CAS No: 1306-19-0, Chem. Abstr. Name: Cadmium oxide

Cadmium-copper alloys

CAS No: 37364-06-0, CAS No: 12685-29-9, CAS No: 132295-56-8, CAS No: 132295-57-9

do kategorii czynników rakotwórczych dla człowieka (Grupa 1). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Supl. 7 z 1987r. i Vol. 58 z 1993r. (str. 119).

Kadm jest wypłukiwany przez wodę z korodujących rur galwanizowanych, spawów rur miedzianych oraz złóż naturalnych, zużytych baterii i farb.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 115 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody


MANGAN
(ang. manganese)
Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
  • Stanów Zjednoczonych (norma wtórna): poniżej 50 ppb
  • Unii Europejskiej (parametr wskaźnikowy): poniżej 50 ppb
  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 100 ppb
  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 10 - 50 ppb
woda w pojemniku
wg prawa z 1997r.: wszystkie rodzaje: poniżej 500 ppb
wg prawa z 2000r.:
naturalna woda źródlana: poniżej 500 ppb
naturalna woda mineralna i woda stołowa: poniżej 2000 ppb

Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 115 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

Uwaga:

Nowa ewidencja naukowa zgromadzona w wyniku badań epidemiologicznych
uzasadnia przesunięcie manganu z kategorii domieszek wody
nieakceptowalnych wyłącznie z przyczyn pozazdrowotnych
do kategorii rzeczywistych, a przynajmniej domniemanych,  zagrożeń zdrowia.

Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)
   

MĘTNOŚĆ
(ang. turbidity)

Poziom dozwolony w wodzie do picia określony przez władze:

  • Stanów Zjednoczonych (norma wtórna) dla wód powierzchiowych i zasilanych przez powierzchniowe: poniżej 5 NTU i przy tym filtrowanych: poniżej 0,5 - 1 NTU
  • Unii Europejskiej (parametr wskaźnikowy):
akceptowalna dla konsumentów i w normie
woda powierzchniowa z zakładu produkcyjnego: poniżej 1 NTU
  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: (warunek organoleptyczny): poniżej 5 mg/litr
  • Rzeczpospolitej Polskiej (warunek organoleptyczny): poniżej 1 mg SiO2/litr
woda w pojemniku (wymaganie organoleptyczne): poniżej 3 mg /litr

Mętność wody w Polsce wyraża w skali krzemionkowej. Jednostką wzorcową jest 1 mg SiO2 (o wymiarze cząstek ok. 100 mikrometrów) na litr wody.

Mętność wody w Stanach Zjednoczonych i Unii Europejskiej wyraża się w nefelometrycznych jednostkach mętności - NTU

Nagłe zmętnienie wody używanej do picia jest poważnym sygnałem ostrzegawczym, zwłaszcza w przypadku zaopatrzenia domu w »WODĘ WODOCIĄGOWĄ KUPIONĄ U DOSTAWCY.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 117 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

   

MIEDŹ
(ang. copper)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
  • Stanów Zjednoczonych: poniżej 1,3 ppm
  • Unii Europejskiej: poniżej 2 ppm
próbka pobrana z kranu wg odpowiedniego protokołu zapewniającego jej reprezentatywność dla średniotygodniowego spożycia przez konsumenta; należy uwzględnić, że wartości szczytowe mogą być szkodliwe dla zdrowia
  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 0,05 ppm
  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 1 ppm

poniżej 2 ppm (wartość dopuszczalna, jeżeli nie powoduje zmiany barwy wody)

woda w pojemniku: poniżej 1 ppm


Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą
miedź
w stężeniach powyżej dozwolonego mogą pojawić się:
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe
U osób dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej
miedź
w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić:
  • uszkodzenie wątroby
  • uszkodzenie nerek
Osoby cierpiące na chorobę Wilsona powinny zasięgnąć porady lekarza co do wyboru wody do picia.

Miedź jest wypłukiwana z korodującej instalacji wodnej i złóż naturalnych.
Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 118 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody


MIKROCYSTYNA
(ang. microcystins)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
- Stanów Zjednoczonych (norma wtórna): nie określono
- Unii Europejskiej: nie określono
- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nie określono
- Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 1 ppb

CAS NO.: 101043-37-2


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str117 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 

INFORMACJA MEDYCZNEGO CENTRUM KONSUMENTA
 

MIKROCYSTYNA A ZDROWIE 

1.
mikrocystyna- LR (hepatotoksyna sinicza) jest produktem alg – sinic (cyanobacteria) pojawiających się w zbiornikach wodnych na całym świecie
w postaci zielonych zakwitów
(choć w Morzu Czerwonym częste są zakwity w kolorze czerwonym)
2.
mikrocystyna prowadzi do uszkodzenia komórek wątroby,
 może spowodować zgon, prowadzić do raka
 pierwsze objawy są niecharakterystyczne:
ogólne rozbicie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, żółtaczka
u bardziej wrażliwych dzieci łatwiej dochodzi 
do ostrych objawów: nudności, wymiotów i biegunki
3.
 poziom mikrocystyny zalecany w wodzie do picia przez ŚOZ (WHO) oraz np. w Wielkiej Brytanii, Kanadzie i Australii ustalono poniżej  1  ppb, 
 w bezchmurne, ciepłe dni poziom ten bywa znacznie przekroczony
4.
zwykłe technologie uzdatniania wody powierzchniowej
 nie są skuteczne w przypadku mikrocystyny
5.
sprzedawane jako parafarmaceutyki preparaty z sinic mogą  zawierać mikrocystynę w ilościach wywołujących ostre objawy


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str118 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

     

NIKIEL

(ang. nickel)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:

  • Stanów Zjednoczonych: nie określono

  • Unii Europejskiej: poniżej 20 ppb

próbka pobrana z kranu wg odpowiedniego protokołu zapewniającego jej reprezentatywność dla średniotygodniowego spożycia przez konsumenta; należy uwzględnić, że wartości szczytowe mogą być szkodliwe dla zdrowia

  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 30 ppb

  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 20 ppb

woda w pojemniku: poniżej 20 ppb

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób używających do picia wody zawierającej

nikiel


w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się:
  • spadek wagi ciała
  • uszkodzenie serca
  • uszkodzenie wątroby
  • podrażnienie skóry (nikiel jest jedną z ważniejszych przyczyn wyprysku kontaktowego, który jest chorobą alergiczną skóry)

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

związki niklu

do kategorii czynników rakotwórczych dla człowieka (Grupa 1). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 2 z 1973r.,Vol. 11 z 1976r., Supl. 7 z 1987r.,Vol. 49 z 1990r. (str. 257).

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

nikiel metaliczny

do kategorii czynników o możliwie rakotwórczym działaniu na człowieka (Grupa 2b). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 2 z 1973r.,Vol. 11 z 1976r., Supl. 7 z 1987r., Vol. 49 z 1990r. (str. 257).


NIKIEL METALICZNY i ZWIĄZKI NIKLU
Nickel: CAS No: 7440-02-0
Ferronickel: CAS No: 11133-76-9
Nickel aluminium alloys: CAS Nos: 61431-86-5; 37187-84-1
Nickel-containing steels: CAS No: 12681-83-3
High nickel alloys: CAS Nos.: 12605-70-8; 11121-96-3; 12675-92-2; 11105-19-4
Nickel hydroxide: CAS Nos: 12054-48-7; 11113-74-9 (amorphous)
Nickel monoxide: CAS Nos: 1313-99-1; 11099-02-8; 34492-97-2
Nickel trioxide: CAS No: 1314-06-3
Nickel disulfide: CAS Nos: 12035-51-7; 12035-50-6
Nickel sulfide: CAS Nos: 16812-54-7; 11113-75-0 (amorphous); 1314-04-1
Nickel subsulfide: CAS Nos: 12035-72-2; 12035-71-1
Pentlandite: CAS Nos: 53809-86-2; 12174-14-0
Nickel carbonate: CAS No: 3333-67-3
Basic nickel carbonates: CAS Nos: 12607-70-4; 12122-15-5
Nickel acetate: CAS No: 373-02-4
Nickel acetate tetrahydrate: CAS No: 6018-89-9
Nickel ammonium sulfates: CAS No: 15699-18-0
Nickel ammonium sulfate hexahydrate: CAS Nos: 25749-08-0; 7785-20-8
Nickel chromate: CAS No: 14721-18-7
Nickel chloride: CAS No: 7718-54-9
Nickel chloride hexahydrate: CAS No: 7791-20-0
Nickel nitrate hexahydrate: CAS No: 13478-00-7
Nickel sulfate: CAS No: 7786-81-4
Nickel sulfate hexahydrate: CAS No: 10101-97-0
Nickel sulfate heptahydrate: CAS No: 10101-98-1
Nickel carbonyl: CAS No: 13463-39-3
Nickel antimonide: CAS No: 12035-52-8
Nickel arsenides: CAS Nos: 27016-75-7; 1303-13-5; 12256-33-6; 12044-65-4; 12255-80-0
Nickel selenide: CAS Nos: 1314-05-2; 12201-85-3
Nickel subselenide: CAS No: 12137-13-2
Nickel sulfarsenide: CAS Nos: 12255-10-6; 12255-11-7
Nickel telluride: CAS Nos: 12142-88-0; 24270-51-7
Nickel titanate: CAS No: 12035-39-1
Chrome iron nickel black spinel: CAS No: 71631-15-7
Nickel ferrite brown spinel: CAS No: 68187-10-0
Nickelocene: CAS No: 1271-28-9
Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 119
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
OŁÓW
(ang. lead)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
  • Stanów Zjednoczonych poniżej 15 ppb
  • Unii Europejskiej: poniżej 10 ppb
próbka pobrana z kranu wg odpowiedniego protokołu zapewniającego jej reprezentatywność dla średniotygodniowego spożycia przez konsumenta; należy uwzględnić, że wartości szczytowe mogą być szkodliwe dla zdrowia
woda z końcówki sieci wodociągowej (z kranu używanego przez konsumenta), woda opuszczająca cysternę, woda pobierana do produkcji środków spożywczych:
od 5-do 10 lat od wejścia Dyrektywy w życie: poniżej 25 ppb
15 lat od wejścia Dyrektywy w życie: poniżej 10 ppb
uwaga nie dotyczy wody w pojemniku
  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 50 ppb
  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 10 ppb
woda w pojemniku: poniżej 10 ppb

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą
ołów
w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się:
  • upośledzenie funkcji krwinek czerwonych
  • opóźnienie rozwoju fizycznego i umysłowego niemowląt i małych dzieci
  • spowolnienie czasu reakcji
  • ubytek słuchu
  • trudności w nauce u dzieci
  • nadciśnienie tętnicze u dorosłych
U osób dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej
ołów
w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić:
  • wylew
  • choroby nerek
  • rak
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła
ołów i nieorganiczne związki ołowiu
do kategorii czynników o możliwie rakotwórczym działaniu na człowieka (Grupa 2b). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 1 z 1972r., Vol 2 z 1973r., Vol. 12 z 1976r., Vol. 23 z 1980r., Supl. 7 z 1987r. (str. 230).

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła
organiczne związki ołowiu
do kategorii czynników o niedostatecznie udowodnionym rakotwórczym działaniu na człowieka (Grupa 3). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 1 z 1972r., Vol 2 z 1973r., Vol. 12 z 1976r., Vol. 23 z 1980r., Supl. 7 z 1987r. (str. 230).

OŁÓW
oraz
NIEORGANICZNE i ORGANICZNE ZWIĄZKI OŁOWIU

Lead: CAS No: 7439-92-1
Lead acetate: CAS No: 301-04-2, Chem. Abstr. Name: Acetic acid, lead (2+) salt
Lead acetate trihydrate: CAS No: 6080-56-4, Chem. Abstr. Name: Acetic acid, lead (2+) salt, trihydrate
Lead carbonate: CAS No: 598-63-0, Chem. Abstr. Name: Carbonic acid, lead (2+) salt (1:1)
Lead chloride: Chem. Abstr. Name: 7758-95-4, Chem. Abstr Name: Lead chloride [PbCl2]
Lead naphthenate: CAS No: 50825-29-1
Lead nitrate: CAS No: 10099-74-8, Chem. Abstr. Name: Nitric acid, lead (2+) salt
Lead oxide: CAS No: 1317-36-8, Chem. Abstr. Name: Lead oxide [PbO]
Lead phosphate: CAS No: 7446-27-7, Chem. Abstr. Name: Phosphoric acid, lead (2+) salt (2:3)
Lead subacetate: CAS No: 1335-32-6, Chem. Abstr. Name: Lead, bis(acetato-O)tetrahydroxytri-
Lead tetroxide: CAS No: 1314-41-6, Chem. Abstr. Name: Lead oxide [Pb3O4]
Tetraethyllead: CAS No: 78-00-2, Chem. Abstr. Name: Plumbane, tetraethyl-
Tetramethyllea: CAS No: 75-74-1, Chem. Abstr. Name: Plumbane, tetramethyl-

Ołów jest wypłukiwany z korodującej instalacji wodnej i złóż naturalnych.

Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str.124
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

Uwaga:
Dopiero 31. grudnia 2012r. kończy się niesławny okres dopuszczania
w Unii Europejskiej szkodliwego dla zdrowia stężenia
 ołowiu w wodzie wodociągowej, tymczasem postępy toksykologii
wykazują, że nawet mniej
niż 10 ppb ołowiu w wodzie
sprowadza zagrożenie dla zdrowia, zwłaszcza dzieci

Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)
   
RADIOAKTYWNOŚĆ - RADIONUKLIDY
(ang. radioactivity – radionuclides)

Radioaktywność dozwolona wody do picia określona przez władze:
- Stanów Zjednoczonych:
   Izotopy emitujące cząstki beta i fotony: poniżej 5 miliremów/rok
   Aktywność cząstki alfa (ogólna): 15 pikocurie/litr (pCi/l)
- Unii Europejskiej (całkowita dopuszczalna dawka) 0,1 mSv/rok
   Władze Unii Europejskiej z obliczenia całkowitej dopuszczalnej dawki wyłaczają następujące radionuklidy
  »40POTAS
  »RADON I PRODUKTY ROZPADU
  »TRYT
- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: normy spoza resortu zdrowia
- Rzeczpospolitej Polskiej: normy spoza resortu zdrowia
  woda w pojemniku:
 Radionuklidy
 Całkowita promieniotwórczość alfa: poniżej 0,1 Bq/l
 Całkowita promieniotwórczość beta: poniżej 1,0 Bq/l
W przypadku przekroczenia podanych wartości wymagane jest ustalenie rodzaju radionuklidu oraz określenie wielkości dawki rocznej promieniowania w stosunku do dawki dopuszczalnej - 0,1 mSv/rok.
Według zaleceń WHO dawka promieniowania, wynikająca ze skażenia wody do picia, nie powinna przekraczać 0,1 mSv/rok. Wstępnym kryterium radiologicznym przydatności wody do picia jest ogólna aktywność alfa poniżej 0,1 Bq/l i ogólna aktywność beta poniżej 1,0 Bq/l.

Pomiary ogólnej aktywności beta wody wodociągowej w Warszawie wykonane w maju 1986 roku wykazywały skażenie przekraczające 100 Bq/litr.
Ochrona radiologiczna w zarządzie agencji promującej energię atomową nie daje ludziom gwarancji bezpieczeństwa zdrowotnego.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str132 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
RADON I PRODUKTY ROZPADU
(ang. radon and its decay products)

Radioaktywność dozwolona wody do picia określona przez władze:-
- Stanów Zjednoczonych:
  226Rad  i 228Rad (łącznie): poniżej  5 pCi/litr
- Unii Europejskiej (całkowita dopuszczalna dawka) nie określono
- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: normy spoza resortu zdrowia
- Rzeczpospolitej Polskiej: normy spoza resortu zdrowia

Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska  (EPA) W 1992r. opublikowała tabelę porównującą następstwa narażenia na radon i inne czynniki rakotwórcze. Przyjęto założenie, że dotyczy to osób, które przez 70 lat swojego życia 75% czasu spędziły w murach swojego domu.

(tabela)

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

r a d o n
CAS No: 10043-92-2, Chem. Abstr. Name: Radon; CAS No: 14859-67-7, Chem. Abstr. Name: Radon-222; CAS No: 15422-74-9, Chem. Abstr. Name: Polonium-218; CAS No: 15735-67-8, Chem. Abstr. Name: Polonium-214; CAS No: 13981-52-7, Chem. Abstr. Name: Polonium-210; CAS No: 14733-79-4, Chem. Abstr. Name: Bismuth-210, CAS No: 14733-03-0, Chem. Abstr. Name: Bismuth-214, CAS No: 15067-28-4, Chem. Abstr. Name: Lead-214, CAS No: 14255-04-0, Chem. Abstr. Name: Lead-210
do kategorii czynników rakotwórczych dla człowieka (Grupa 1). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawiera monografia IARC: Vol. 43 z 1988r. (str. 173).

Radon jest występującym w przyrodzie bezwonnym i niewidzialnym radioaktywnym gazem  pochodzącym z naturalnego rozpadu uranu. Większość gleb i skał (np. granit) zawiera rozmaite ilości uranu. Korytarze kopalń i pomieszczenia mieszkalne do trzeciego piętra to główne miejsca gromadzenia się radonu. Do domów wnika przez niezabezpieczone klepiska w przyziemiu, szpary, pęknięcia, itp. Radon bywa obecny w wodzie studziennej i wodociągowej. Jego źródłem mogą być materiały budowlane. Do organizmu dostaje się przez płuca. Nawet jeśli nośnikiem jest woda podziemna, wdychanie uwolnionego z niej radonu jest ważniejsze niż bezpośrednie spożycie. Stałe produkty rozpadu radonu (polon) doczepione do cząstek aerozolu, kurzu lub dymu wnikają do płuc, których nie mogą już opuścić. Osadzone w płucach promieniują i penetrują komórki błon śluzowych, oskrzeli i tkanki płucnej. Radioaktywne atomy uszkadzają kod genetyczny DNA komórek, co po latach, a nawet  dziesięcioleciach prowadzi do raka. Rak płuca jest jedynym następstwem narażenia na radon. Poziom radonu w domach mieszkalnych nie powinien przekraczać 4 pCi/L. 

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem za bezsporną uznaje rakotwórczość radonu i jego produktów rozpadu. Szczególnie często na raka płuca zapadają górnicy pracujący pod ziemią. Naukowcy tej Agencji nie znaleźli dowodów na uzupełniający wpływ narażenia na radon i palenie papierosów. Pewne badania wykazały znaczne zagrożenie osób mieszkających w domach o wysokim poziomie radonu. Agencja Ochrony Środowiska i Lekarz Naczelny Stanów Zjednoczonych A. P. uznają za konieczne upowszechnienie badań w celu wykrycia nadmiernych stężeń radonu, uzasadniając to tym, że jest on co roku  przyczyną ok. 20 tysięcy zgonów na raka związanych wyłącznie z zamieszkaniem w domach jednorodzinnych. Po paleniu tytoniu radon jest drugą najważniejszą przyczyną raka płuca. Niektóre badania wykazują, że dzieci mogą być bardziej podatne na narażenie na radon. Wynika to z częstszej akcji oddechowej i większej wrażliwości szybko dzielących się komórek dziecka.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str133 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody
 
 
RTĘĆ
(ang. mercury)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:

Stanów Zjednoczonych (nieorganiczna): poniżej 2 ppb

  • Unii Europejskiej: poniżej 1 ppb

  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 1 ppb

  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 1 ppb

woda w pojemniku: poniżej 1 ppb

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą

rtęć

w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się:

  • uszkodzenie nerek

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

związki metylortęciowe

CAS No: 593-74-8, Chem. Abstr. Name: Dimethylmercury; CAS No: 115-09-3, Chem. Abstr. Name: Methylmercury chloride;

do kategorii czynników o możliwie rakotwórczym działaniu na człowieka (Grupa 2b). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawiera monografia IARC: Vol.58 (1993) (p. 239)

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

rtęć metaliczna i nieorganiczne związki rtęci

CAS No: 7439-97-6, Chem. Abstr. Name: Mercury metal; CAS No: 1600-27-7, Chem. Abstr. Name: Mercuric acetate; CAS No: 7487-94-7, Chem. Abstr. Name: Mercuric chloride; CAS No: 21908-53-3

Chem. Abstr. Name: Mercuric oxide

do kategorii czynników o niedostatecznie udowodnionym rakotwórczym działaniu na człowieka (Grupa 3). Opis wpływu tych substancji na zdrowie zawiera monografia IARC: Vol. 58 z 1993r. (str. 239).

Rtęć jest wypłukiwana ze złóż naturalnych i składowisk odpadów.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 136
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody
     
 Uwaga:
Głównymi źródłami skażenia atmosfery rtęcią są wulkany, paleniska kopalin,
głównie stałych,
zakłady przemysłowe. Z opadów atmosferycznych rtęć
 dostaje się do wód powierzchniowych i gleby, a stąd do wód podziemnych.
Nagłe, czy też przewlekające się, skażenie tą drogą wód pobieranych do uzdatnienia
wymaga wysokich nakładów finansowych i często nie pozwala na czas
dostosować technologii oczyszczania do nowych warunków
w celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego odbiorcom wody uzdatnionej.

Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)
  
SIARCZANY
(ang. sulphate)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
  • Stanów Zjednoczonych (norma wtórna): poniżej 250 ppm
  • Unii Europejskiej (parametr wskaźnikowy): poniżej 250 ppm, woda nie może być agresywna
  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 200 ppm
  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 250 ppm, woda nie może być agresywna
woda w pojemniku:
(VI) naturalna woda źródlana: poniżej 250 ppm
Stężenie kwalifikujące wodę w pojemniku:
wg prawa z 1997r.: naturalną wodę mineralną, mineralną wodę mieszaną lub wodę stołową jako wodę z naturalną zawartością siarczanów SO4: 250 - 600 ppm
wg prawa z 2000r.: wodę jako naturalną wodę mineralną zawierającą siarczany: powyżej 250 ppm

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób (np. niemowlęta, turyści) nagle otrzymujących wodę do picia zawierającą
siarczany
w stężeniach powyżej zalecanego może pojawić się:
biegunka

Efekt przeczyszczający pojawia się również w przypadku niedozwolonego słodzenia napojów za pomocą E 965, E 966 i E 967.

Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 138
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody
 
Uwaga:
1. również woda sprzedawana w pojemnikach może zawierać nadmiar siarczanów
pomimo braku ostrzeżenia, jakie obowiązuje
dla naturalnej wody mineralnej zawierającej siarczany
i być nierzadką przyczyna biegunek nieinfekcyjnych

2.  w przypadku wysokiego stężenia siarczanów w wodzie używanej do mycia
częste są  podrażenienia skóry w zgięciach (pachy, pachwiny, pod piersiami)
oraz silna nieraz reakcja błon śłuzowych  na czynnik drażniąco-toksyczny
otwierający drogę do rozwoju grzybów, bakterii, wirusów i pasożytow (rzęsistek)
oraz uczulenia na alergeny obecne np. w mydle, papierze toaletowym, podpaskach itp.

3. W przypadku awarii wodociągu, a zwłaszcza w krajach o słabym nadzorze sanitarnym,
objawy ze strony przewodu pokarmowego, skóry i błon śluzowych
mogą przybierać charakter epidemiczny
ZATRUTA WODA Z KOPALNI MIEDZI

Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)
 
SÓD
(ang. sodium)

 Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
- Stanów Zjednoczonych: nie określono
- Unii Europejskiej (parameter wskaźnikowy): poniżej 200 ppm
- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: poniżej 200 ppm
- Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 200 ppm
woda w pojemniku:
naturalna woda źródlana: poniżej 200 ppm
Stężenie kwalifikujące wodę w pojemniku:
wg prawa z 1997r.: naturalną wodę mineralną, mineralną wodę mieszaną lub wodę źródlaną jako wodę niskosodową: poniżej 20 ppm
wg prawa z 2000r.: wodę jako naturalną wodę mineralną niskosodową: poniżej 20 ppm (do tej grupy zalicza się wyłącznie wody o mineralizacji ogólnej powyżej 500 ppm)

Zalecenia Dietetyczne dla Amerykanów ostrzegają przed szkodliwymi następstwami spożywania nadmiaru sodu i zachęcają do podjęcia następujących działań na rzecz zmniejszenia jego spożycia:
W sklepie:
- staraj się wybierać warzywa bez dodanej soli: świeże, mrożone bez dodatków lub konserwowe– mają mało soli
- staraj się wybierać świeże lub mrożone ryby, drób i mięso – zawierają mniej soli niż większość produktów konserwowanych  i przetworzonych
- czytaj etykiety, aby porównać ilość sodu w przetworzonych środkach spożywczych, takich jak mrożone zestawy obiadowe, pakowane mieszanki, płatki, ser, chleb, zupy  i sosy. Różnią się one nieraz znacznie zawartością sodu
- szukaj produktów oznakowanych jako niskosodowe, które nie powiny zawierać więcej niż 140 mg (5% dziennego zapotrzebowania) na porcję
- zabiegaj o to, aby na półkach sklepowych znalazło się więcej produktów niskosodowych
Gotując i jedząc w domu:
- jeżeli uzywasz soli podczas gotowania lub porzy stole, dodawaj jej w małych ilościach. W celu poprawy smaku potraw naucz się raczej używać przypraw i ziół niż soli
- z umiarem używaj takich dodatków jak sos sojowy, ketchup, musztarda, pikle i oliwki – mogą spowodować, że w pożywieniu znajdzie się dużo soli
- zostaw solniczkę w kredensie
Jedząc poza domem:
- wybieraj proste potrawy – z grila lub z pieczone, pieczone ziemniaki i sałatę z oliwą i octem winnym. Dania smażone  w panierce, złożone, jak np. gulasz, sosy do makaronu zawierają zazwyczaj dużo soli
- poproś o przygotowywanie potraw bez soli
Zawsze:
- staraj się jeść dużo owoców i warzyw
- pij wodę bez ograniczeń. Zazwyczaj zawiera bardzo mało sodu. Sprawdź zawartość sodu podaną na etykiecie

Wody kopalniane odprowadzane do rzek zlewiska Wisły i Odry zawierają bardzo duże ilości »RADIONUKLIDÓW i sodu – nieusuwalne w procesie uzdatniania wody powierzchniowej używanej jako surowiec do produkcji »WODY WODOCIĄGOWEJ KUPIONEJ U DOSTAWCY, stąd średnie stężenie sodu w wodzie z Wodociągu Centralnego w Warszawie w 1995r. osiągnęło 156 ppm.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str139 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
 

INFORMACJA MEDYCZNEGO CENTRUM KONSUMENTA
 

SÓD A ZDROWIE 

1.
skutki nadmiernego spożycia sodu:
u 1/3 populacji generalnej i 1/2 chorujących na nadciśnienie
stwierdza się nasilające się z wiekiem „uczulenie na sól”,
czyli wzrost ciśnienia w wyniku nadmiernego spożycia sodu
osteoporoza
zespół przedmiesiączkowy
astma
kamienie nerkowe

2.
źródła jawne sodu:
sól kuchenna, woda do picia zawierająca powyżej 20 ppm sodu
 źródła ukryte sodu: 
wędliny, sery, margaryny, masło, przetworzona żywność 

3.
maksymalne  zapotrzebowanie organizmu
500 mg dziennie, najwyżej 2,4 g dziennie = 1 łyżeczka soli
dzienne spożycie soli w Polsce: 
zamiast 6 g  - 18 g (!), do 30 -  40 g (!!!)


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str141 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
 
TAL
(ang. thallium)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
- Stanów Zjednoczonych: poniżej 2 ppb
- Unii Europejskiej: nie określono
- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nie określono
- Rzeczpospolitej Polskiej: nie określono

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą

t a l
w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się:
- podrażnienie żołądka i jelit
- uszkodzenie nerwów obwodowych

U osób  dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej

t a l

w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić:
- zmiany we krwi
- uszkodzenie wątroby
- uszkodzenie nerek
- uszkodzenie jelit
- uszkodzenie jąder
- utrata włosów

CAS No: 7440-28-0
Tal jest obecny w przemyśle elektronicznym i farmaceutycznym.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str144 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
TRICHLOROETEN (TCE, TRI)
(ang. trichloroethen)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
- Stanów Zjednoczonych: poniżej 5 ppb
- Unii Europejskiej:
  Łącznie z »TETRACHLOROETENEM: poniżej 10 ppb
- Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nie określono
- Rzeczpospolitej Polskiej:
    poniżej 10 ppb
   Łącznie z »TETRACHLOROETENEM: poniżej 10 ppb

Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą

t r i c h l o r o e t e n
w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się:
- wymioty
- ból brzucha

U osób  dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej

 t r i c h l o r o e t e n
w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić:
- uszkodzenie wątroby
- rak

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła

t r i c h l o r o e t y l e n  czyli  t r i c h l o r o e t e n
CAS No: 79-01-6, Chem. Abstr. Name: Trichloroethene
do kategorii czynników prawdopodobnie rakotwórczych dla człowieka (Grupa 2a). Opis wpływu tej substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 19, Supl. 7 z 1987r. i 63 z 1995r. (str. 75).

Trichloroeten (tri) jest szeroko stosowanym rozpuszczalnikiem, jest obecny w wodach podziemnych.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str151 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

   
WINYLU CHLOREK
(ang. vinyl chloride)
Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:
  • Stanów Zjednoczonych: poniżej 2 ppb
  • Unii Europejskiej: poniżej 0,5 ppb (dotyczy stężenia niezwiązanego monomeru w polimerze, który przenika do wody)
  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: nie określono
  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 0,5 ppb
Według ustaleń Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) u osób przez stosunkowo krótki czas pijących wodę zawierającą chlorek winylu
w stężeniach powyżej dozwolonego może pojawić się:
  • uszkodzenie układu nerwowego
U osób dłużej w swoim życiu korzystających z wody zawierającej
chlorek winylu
w stężeniach powyżej dozwolonego może wystąpić:
  • uszkodzenie wątroby
  • uszkodzenie układu nerwowego
  • rak
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła chlorek winylu
CAS No: 75-01-4, Chem. Abstr. Name: Chloroethene
do kategorii czynników rakotwórczych dla człowieka (Grupa 1). Opis wpływu tej substancji na zdrowie zawierają monografie IARC: Vol. 7 z 1974r., Vol. 19 z 1979r. i Supl. 7 z 1987r. (str. 373).

Chlorek winylu jest wypłukiwany z rur PCW.
Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str. 155 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

   
 
ŻELAZO
(ang. iron)

Stężenie dozwolone w wodzie do picia określone przez władze:

  • Stanów Zjednoczonych (norma wtórna): poniżej 0,3 ppm

  • Unii Europejskiej: (parametr wskaźnikowy) poniżej 0,2 ppm

  • Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: 0,5 ppm

  • Rzeczpospolitej Polskiej: poniżej 0,2 ppm

woda w pojemniku: (Fe+2)wody odżelaziane: poniżej 0,5 ppm
Stężenie kwalifikujące wodę w pojemniku:
  • wg prawa z 1997r.: naturalną wodę mineralną jako wodę z naturalną zawartością żelaza Fe2+ : 5 - 10 ppm
  • wg prawa z 2000r.: wodę jako naturalną wodę mineralną zawierającą żelazo przyswajalne (II): powyżej 5 ppm


Zalecenia Dietetyczne dla Amerykanów wymieniają następujące środki spożywcze jako dobre źródło żelaza:
  • chude mięso (zwłaszcza wołowina), wątroba i inne podroby (uwaga: zawierają bardzo dużo cholesterolu)
  • gotowe do spożycia płatki z dodatkiem żelaza
  • sardynki (uwaga: zawierają dużo soli)
  • szpinak, ugotowana fasola, groch, soczewica
  • chleb wzbogacony żelazem i z grubego przemiału

Rozsądny wybór wody dla domu może być dokonany w oparciu o rozpatrzenie podstawowych ogniw „łańcucha wodnego”:


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str139 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

Uwaga:
Nowa ewidencja naukowa zgromadzona w wyniku badań epidemiologicznych
uzasadnia przesunięcie żelaza z kategorii domieszek wody
nieakaceptowalnych wyłącznie z przyczyn pozazdrowotnych
do kategorii domniemanych zagrożeń zdrowia.

Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)

WODA WODOCIĄGOWA
KUPIONA U DOSTAWCY

s u r o w i e c

woda podziemna (o jakości od wysokiej do niskiej) lub powierzchniowa (o jakości klasy I do pozaklasowej), zawierająca zanieczyszczenia naturalne pochodzące ze ścieków komunalnych  i wypłukiwane ze złóż naturalnych oraz zanieczyszczenia przemysłowe z nieoczyszczanych lub niedostatecznie oczyszczanych ścieków przemysłowych, motoryzacji, chemizacji rolnictwa, składowisk odpadów, a nawet opadów atmosferycznych

u z d a t n i a n i e

część zanieczyszczeń surowca jest nieusuwalna, gdy nie są zastosowane specjalne technologie (jak np. odwrócona osmoza); w celu zapobiegania epidemiom wodnym stosuje się skuteczne dawki chloru i/lub tlenu do dezynfekcji surowca i chloru do zabezpieczenia wody w sieci wodociągowej

Trzy przykłady zanieczyszczeń nieusuwalnych zwykłymi metodami:
»ANTYMON, »POLICHLOROWANE BIFENYLE, »SÓD

Przykłady zanieczyszczeń powstałych w następstwie uzdatniania:
»AKRYLOAMID, »EPICHLOROHYDRYNA, »TRIHALOMETANY

d o s t a w a

po opuszczeniu zakładu produkcyjnego woda przez wiele dni może  przebywać w sieci wodociągowej w kontakcie z wnętrzem rur, jest narażona na przebicia zanieczyszczeń z otoczenia; szczególnym zagrożeniem zdrowia konsumenta są następstwa awarii sieci

Przykłady zanieczyszczeń w następstwie przepływu siecią:
»BENZO(A)PIREN, »DROBNOUSTROJE, »MANGAN

l o s y  w o d y  w  d o m u

wtórne zanieczyszczenie wody może powodować instalacja domowa

Przykłady zanieczyszczeń pochodzących z instalacji domowej:
»OŁÓW, »CHLOREK WINYLU, »MIEDŹ

o d p o w i e d z i a l n o ś ć   z a   s z k o d ę

odpowiada sprzedawca wody wodociągowej i właściciel instalacji domowej


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str158 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
WODA ZE STUDNI KOPANEJ

s u r o w i e c

woda gruntowa najczęściej zawierająca  domieszki naturalne (n. p. odchody zwierząt i ludzi »DROBNOUSTROJE, »AZOTANY, »AZOTYNY, też »ARSEN, »RADON) i przemysłowe (odcieki składowisk odpadów - zwłaszcza licznych mogilników - zawierające n. p. »PESTYCYDY), najczęściej brak danych   o zdrowotnej jakości wody lub dane są nieaktualne lub zawierają informacje dotyczące ograniczonej liczby parametrów.

u z d a t n i a n i e

najczęściej brak dezynfekcji w celu zapobiegania ogniskom epidemii wodnych oraz sporadycznym zakażeniom i zatruciom pokarmowym; wyjątkowo usuwane są zanieczyszczenia szkodliwe dla zdrowia

d o s t a w a

pojemnik (np. wiadro) może być wykonany z materiału uwalniającego toksyczne składniki do przechowywanej w nim wody

l o s y  w o d y  w  d o m u

wtórne zanieczyszczenie wody może powodować instalacja domowa

 o d p o w i e d z i a l n o ś ć   z a   s z k o d ę

odpowiada sprzedawca wody ze studni kopanej


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str159 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody
 

 
WODA ZE STUDNI WIERCONEJ

s u r o w i e c

o ile woda w ocenie inspekcji sanitarnej jest dobra, to zanieczyszczenia nie przekraczają stężeń dozwolonych określonych przez władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej; w innym przypadku woda wgłębna może zawierać w nadmiarze domieszki naturalne (n.p. »DROBNOUSTROJE, »ŻELAZO, »MANGAN, »ARSEN, »RADON,) i przemysłowe (n. p. »BENZEN)

u z d a t n i a n i e

częsta jest konieczność zastosowania skutecznego filtra w celu poprawy »BARWY, »MĘTNOŚCI, »TWARDOŚCI, a zwłaszcza usunięcia zanieczyszczeń szkodliwych dla zdrowia

l o s y  w o d y  w  d o m u

wtórne zanieczyszczenie wody może powodować instalacja domowa

o d p o w i e d z i a l n o ś ć   z a   s z k o d ę

odpowiada sprzedawca wody ze studni wierconej i właściciel instalacji domowej


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str160 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
 
WODA PODZIEMNA
Z NATURALNEGO WYPŁYWU

s u r o w i e c

o ile woda w ocenie inspekcji sanitarnej jest dobra, to zanieczyszczenia nie przekraczają stężeń dozwolonych określonych przez władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej; w innym przypadku woda wgłębna może zawierać w nadmiarze domieszki naturalne i przemysłowe (»WODA ZE STUDNI WIERCONEJ), a także ulegać zanieczyszczeniom niesionym z wodą gruntową (»WODA ZE STUDNI KOPANEJ)

u z d a t n i a n i e,  l o s y  w o d y  w  d o m u

»WODA ZE STUDNI WIERCONEJ
»WODA ZE STUDNI KOPANEJ

o d p o w i e d z i a l n o ś ć   z a   s z k o d ę

odpowiada  sprzedawca wody z naturalnego wypływu


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str160 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
WODA FILTROWANA W DOMU

s u r o w i e c

»WODA WODOCIĄGOWA KUPIONA U DOSTAWCY, »WODA ZE STUDNI WIERCONEJ, »WODA ZE STUDNI KOPANEJ

u z d a t n i a n i e

wybór filtra musi być oparty o ocenę parametrów zdrowotnych surowca; zła jakość i niewłaściwa obsługa filtra może prowadzić do  dodatkowego zanieczyszczenia wody n.p. »DROBNOUSTROJAMI

o d p o w i e d z i a l n o ś ć   z a   s z k o d ę

gdy szkoda wystąpiła pomimo przestrzegania instrukcji obsługi  filtra - odpowiada sprzedawca  filtra i usługi serwisowej


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str161 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

 
WODA W POJEMNIKU 
KUPIONA U DOSTAWCY DO DOMU

s u r o w i e c

woda pochodzi z ujęć dotrzymujących wymagań określonych obowiązującym prawem Rzeczpospolitej Polskiej regulującym środek spożywczy, jakim jest »WODA W POJEMNIKU

u z d a t n i a n i e

dopuszczone obowiązującym prawem Rzeczpospolitej Polskiej regulującym środek spożywczy, jakim jest »WODA W POJEMNIKU

d o s t a w a

zabezpieczone  przed zanieczyszczeniem pojemniki wykonane  z materiału dopuszczonego  do kontaktu z wodą i poddawane skutecznym zabiegom czyszczenia przed ponownym napełnieniem

l o s y  w o d y  w  d o m u

niezgodne z instrukcją obsługi postępowanie z pojemnikiem może spowodować zanieczyszczenie wody

o d p o w i e d z i a l n o ś ć   z a   s z k o d ę

gdy szkoda wystąpiła pomimo przestrzegania instrukcji obsługi  pojemnika - odpowiada sprzedawca wody dostarczanej do domu


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str161 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody

Zbigniew Hałat, felieton, 16 marca, 2012r.
Aktualnym przykładem walki konsumentów o bezpieczeństwo

własne i przyszłych pokoleń jest akcja amerykańskiej
Roboczej Grupy Środowiskowej
 (The Environmental Working Group,
 petycja do podpisania przez mieszkańców USA)
przeciwko ciężkim zagrożeniom zdrowia ze strony
substancji chemicznej o nazwie bisphenol A, w skrócie ,
 wykorzystywanej mi. in. do wyrobu poliwęglanów,
z których są produkowane 19-litrowe,
czyli pięciogalonowe plastikowe butle
dla potrzeb dostawy wody do domu, biura i obiektów użyteczności publicznej
Temat jak najbardziej aktualny w związku z przypadającym na dzień 22 marca Światowym Dniem Wody, a ponieważ cały rok 2012 jest Europejskim Rokiem dla Wody obchodzonym pod hasłem „Zbadaj dogłębnie swoje zaopatrzenie w wodę”, w oryginale „Unearth your water supply” warto się dowiedzieć skąd taką wodę pobierają, zanim nam dowiozą do domu. Jeżeli ktoś ufa, że to sanepid pod obecnym zarządem uchroni nas przed rakiem, zaburzeniami hormonalnymi, bezpłodnością i szeregiem innych nieszczęść wynikających z narażenia na bisphenol A i odcieki z hałd przemysłowych, że Państwowa Inspekcja Sanitarna roku 2012 niejako przefiltruje i zatrzyma szkodliwe domieszki wody zanim one wnikną do naszego organizmu, ten musi koniecznie przeczytać zapis rozmowy z 15. marca br. z zastępcą Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczącej wielkiego skandalu solnego. Wiara w filtr w postaci gnijących struktur państwa jest o wiele, o wiele bardziej złudna i kosztowna niż zaufanie do pseudofiltrów wody do użytku domowego.
5 gallon (19 litres) water jugs made of polycarbonate leach the endocrine disruptor bisphenol A (BPA)
Zrobione z poliwęglanów butle 5 galonowe (19 litrowe)
oddają przechowywanej w nich wodzie ksenoestrogen
zaburzający gospodarkę hormonalną organizmu
bisfenol A (bisphenol A - BPA)
a

Opis tego problemu znajdzie się w nowej publikacji
Zbigniew Hałat : WODA A ZDROWIE (tytuł roboczy)
   
WODA W POJEMNIKU 
(BUTELKA, KARTON, WOREK)
KUPIONA  W SKLEPIE

s u r o w i e c

woda pochodzi z ujęć dotrzymujących wymagań określonych obowiązującym prawem Rzeczpospolitej Polskiej regulującym środek spożywczy, jakim jest »WODA W POJEMNIKU; są liczne przypadki fałszowania markowych produktów »WODA ZE STUDNI WIERCONEJ oraz »WODĄ ZE STUDNI KOPANEJ i/lub »WODĄ WODOCIĄGOWĄ KUPIONA U DOSTAWCY

u z d a t n i a n i e

dopuszczone obowiązującym prawem Rzeczpospolitej Polskiej dla środka spożywczego, jakim jest »WODA W POJEMNIKU

d o s t a w a

pojemniki wykonane z materiału dopuszczonego do kontaktu z wodą i - gdy wielokrotnego użycia - poddawane skutecznym zabiegom czyszczenia przed napełnieniem

l o s y  w o d y  w  d o m u

niezgodne z zaleceniami producenta postępowanie z pojemnikiem może powodować wtórne zanieczyszczenie wody

o d p o w i e d z i a l n o ś ć   z a   s z k o d ę

odpowiada producent lub sprzedawca wody w pojemniku

i n n e

ostra konkurencja na rynku prowadzi do nagminnego łamania prawa zakazującego przypisywania środkom spożywczym właściwości zapobiegania lub leczenia chorób lub powoływania się na takie właściwości - oczywiste lekceważenie prawa  kompromituje producenta i opłacone przez niego autorytety; dostrzeżone przez konsumentów zanieczyszczenia zawierające »DROBNOUSTROJE spowodowały w roku 1999r. kryzys zaufania do markowych produktów koncernu napojowego; powszechny jest brak wiedzy o zasadniczej różnicy pomiędzy naturalną wodą mineralną i źródlaną   a wodą stołową.


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str162 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody


WODA W POJEMNIKU 
(BUTELKA, KANISTER)
NAPEŁNIONYM PRZEZ KONSUMENTA

s u r o w i e c

o ile woda w ocenie inspekcji sanitarnej jest dobra, to zanieczyszczenia nie przekraczają stężeń dozwolonych określonych przez władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i aktualna informacja w tej sprawie powinna  być udostępniona użytkownikom »UJĘĆ WODY OLIGOCEŃSKIEJ W WARSZAWIE , »KRAKOWSKICH ZDROJÓW WÓD PITNYCH itp.; w innym przypadku woda wgłębna bądź gruntowa może zawierać  w nadmiarze domieszki naturalne i przemysłowe, w tym zanieczyszczenia w stężeniach niebezpiecznych dla zdrowia

u z d a t n i a n i e

najczęstszy i jedyny sposób uzdatniania - gotowanie  prowadzi do zwiększenia stężenia »AZOTANÓW i innych zanieczyszczeń

d o s t a w a

transport własny pojemnika, nieraz związany z niemałym wysiłkiem fizycznym (korzystny dla osób w pełni zdrowych), a nieraz powodujący poważne zniszczenie przyrody naszego kraju - rozjechane drogi polne, spaliny zatruwające leśne ostępy; pojemnik (kanister) bywa wykonany z materiału dopuszczonego do kontaktu z wodą, np. opróżnionej butelki wody źródlanej kupionej w sklepie, ale też z materiału uwalniającego toksyczne składniki do przechowywanej w nim wody; powierzchnia wewnętrzna pojemnika  pokrywa się stopniowo narastającą warstwą filmu biologicznego złożonego z bakterii, pleśni i glonów, z czasem  widocznego bez mikroskopu i nie poddającego się żadnym domowym zabiegom czyszczenia przed ponownym napełnieniem

l o s y  w o d y  w  d o m u

przechowywanie pojemnika poza chłodziarką i dłużej niż 12 godzin prowadzi do przyspieszenia biologicznych i chemicznych procesów zanieczyszczenia wody

i n n e

podczas napełniania pojemnika należy unikać rozmów, kaszlu, nanoszenia brudu przez ruch powietrza


Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA DLA CIEBIE", nakładem Medycznego Centrum Konsumenta, Warszawa 2000, str 163 
Medyczny przewodnik po wodzie do picia przeznaczony dla konsumentów, lekarzy i sprzedawców wody
 

 


turkusowa książeczka WODA



TURKUSOWA KSIĄŻECZKA
WODA
SPIS TREŚCI





SZMARAGDOWA KSIĄŻECZKA
WODA DLA CIEBIE  
  


 

WODA DO PICIA W OCENIE NIK 2002
 

"Woda to produkt najbardziej masowy i najmniej bezpieczny"
Z. Hałat, szmaragdowa książeczka "WODA  DLA CIEBIE", Warszawa 2000

badania naukowe dowodzą bezspornie, że zanieczyszczona woda
jest przyczyną nieprawidłowego rozwoju i zaburzeń czynności ciała,
wywołuje ciężkie choroby, skraca życie ludzi, zwierząt i roślin
WODA Z KRANU

WIELKI SKANDAL SOLNY 2000- 2012 A RURY PCW
BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI

2012 in the European Year for Water, unearth your water supply, water-institute.eu
2012 is the European Year for Water
unearth your water supply
2012 jest Europejskim Rokiem dla Wody
zbadaj dogłębnie swoje zaaopatrzenie w wodę
Ideogram Instytutu Wody


Od półwiecza częstość zgonów z powodu raka jelita grubego i raka nerki
w Polsce narasta, w Niemczech spada.
Także po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej.
Tzw. wartości europejskie nie mają zastosowania do ratowania życia Polaków przed śmiercią na raka.


Diametralne różnice trendów umieralności na raka  w Polsce i w Niemczech
Diametralne różnice trendów umieralności na raka  w Polsce i w Niemczech Standaryzowana na wiek (świat) umieralność na 100 000 ludności  na raka jelita grubego i nerki mężczyzn i kobiet  w Polsce i Niemczech w latach 1961 - 2010.
Standaryzowana na wiek (świat) umieralność na 100 000 ludności na raka jelita grubego i nerki mężczyzn i kobiet  w Polsce i Niemczech  w latach 1961 - 2010.

RAK - ZAPOBIEGANIE ZACHOROWANIOM
ELIMINACJA CZYNNIKÓW RAKOTWÓRCZYCH
I INNE ZASADY PREWENCJI RAKA

MIKROBIOLOGICZNE, CHEMICZNE,  FIZYCZNE I RADIOLOGICZE SKAŻENIE WODY WODOCIĄGOWEJ ZALEŻY OD SAMORZĄDU
dr Zbigniew Hałat, założyciel Instytutu Wody